Έχετε παρατηρήσει πόσο εύκολα μια αρνητική σκέψη μπορεί να σκεπάσει μια ολόκληρη μέρα;

Μπορεί να συμβούν δέκα όμορφα πράγματα και ένα δυσάρεστο σχόλιο να είναι αυτό που θα θυμόμαστε το βράδυ. Ο νους επιστρέφει εκεί, το αναλύει, δημιουργεί σενάρια και ξαναζεί μια στιγμή που έχει ήδη τελειώσει.

Γιατί συμβαίνει αυτό;

Ο νους θυμάται περισσότερο το αρνητικό

Η ψυχολογία έχει έναν όρο γι’ αυτή την τάση: negativity bias, δηλαδή την τάση του ανθρώπινου νου να δίνει μεγαλύτερη προσοχή και βάρος στις αρνητικές εμπειρίες.

Γι’ αυτό μια αποτυχία μπορεί να μας απασχολεί περισσότερο από δέκα επιτυχίες. Ένα επικριτικό σχόλιο μπορεί να μείνει μέσα μας περισσότερο από πολλά καλά λόγια.

Κατά καιρούς έχουν διαδοθεί διάφορες θεωρίες για το πόσες θετικές σκέψεις χρειάζονται ώστε να «εξουδετερωθεί» μία αρνητική. Δεν υπάρχει όμως ένας μαγικός, επιστημονικά αποδεδειγμένος αριθμός.

Το σημαντικότερο δεν είναι η αριθμητική.

Είναι πού επιστρέφει η προσοχή μας.

Η αρχαία εκπαίδευση του νου

Εδώ η σύγχρονη ψυχολογία συναντά, με έναν ενδιαφέροντα τρόπο, αρχαίες πνευματικές παραδόσεις.

Στη βεδική και γιογκική σκέψη υπάρχει μια βασική ιδέα: δεν είσαι οι σκέψεις σου.

Μια σκέψη εμφανίζεται και φεύγει. Ένα συναίσθημα έρχεται, αλλάζει και κάποια στιγμή υποχωρεί.

Όταν όμως βρισκόμαστε μέσα σε μια σκέψη, συχνά την αντιμετωπίζουμε σαν απόλυτη αλήθεια.

«Γιατί δεν μου απάντησε;»

«Μήπως έκανα κάτι λάθος;»

«Τι θα γίνει αν συμβεί το χειρότερο;»

Ένα γεγονός δύο λεπτών μπορεί έτσι να καταλάβει δύο ώρες από τη ζωή μας.

Οι παλιές πρακτικές διαλογισμού, αναπνοής, mantra και συγκέντρωσης δεν είχαν ως στόχο να κάνουν τον άνθρωπο να μη σκέφτεται.

Στόχος ήταν να παρατηρεί τον νου χωρίς να παρασύρεται από κάθε σκέψη του.

Και σήμερα ποιος κρατά την προσοχή μας;

Αρκεί να κοιτάξουμε την καθημερινότητά μας.

Ξυπνάμε και πριν ακόμη σηκωθούμε από το κρεβάτι μπορεί να έχουμε ελέγξει μηνύματα, ειδήσεις, κοινωνικά δίκτυα και βίντεο.

Ο νους δεν έχει προλάβει να ξυπνήσει και ήδη δέχεται δεκάδες ερεθίσματα.

Μετά έρχεται το ατελείωτο scrolling.

Μία εικόνα. Ένα βίντεο. Μία είδηση. Μία διαφήμιση. Άλλο βίντεο.

Και ξανά.

Οτιδήποτε δεν μας κρατά για λίγα δευτερόλεπτα μπορεί να αντικατασταθεί αμέσως.

Μήπως έτσι εκπαιδεύουμε τον νου να μην αντέχει τη σιωπή;

Να βαριέται γρήγορα;

Να χρειάζεται συνεχώς κάτι καινούργιο;

Η συγκέντρωση έγινε άσκηση

Ίσως γι’ αυτό σήμερα η συγκέντρωση έχει γίνει τόσο δύσκολη.

Δυσκολευόμαστε να διαβάσουμε χωρίς να ελέγξουμε το κινητό. Να παρακολουθήσουμε μια συζήτηση χωρίς περισπασμούς. Να δουλέψουμε σε ένα πράγμα χωρίς να ανοίξουμε άλλα πέντε.

Ακόμη και η ξεκούραση έχει γεμίσει με ερεθίσματα.

Κι όμως, η προσοχή μας δεν είναι ανεξάντλητη.

Ό,τι επαναλαμβάνουμε, το κάνουμε ευκολότερα. Όσο περισσότερο εκπαιδεύουμε τον νου να μεταπηδά από το ένα ερέθισμα στο άλλο, τόσο πιο δύσκολη μπορεί να γίνεται η παραμονή σε ένα μόνο πράγμα.

Γι’ αυτό η συνειδητή απομάκρυνση από την οθόνη, η σιωπή, η αναπνοή και λίγα λεπτά συγκέντρωσης μπορούν να λειτουργήσουν σαν μια μικρή καθημερινή άσκηση.

Δεν χρειάζεται μία ώρα διαλογισμού.

Μπορεί να είναι πέντε λεπτά χωρίς κινητό.

Πέντε λεπτά σιωπής.

Μερικές αργές αναπνοές.

Ένα ήρεμο πρωινό χωρίς scrolling.

Ή λίγα λεπτά πριν τον ύπνο χωρίς ειδήσεις και κοινωνικά δίκτυα.

Δεν χρειάζεται να πολεμάς τις σκέψεις σου

Το ζητούμενο δεν είναι να έχουμε μόνο θετικές σκέψεις.

Αυτό θα ήταν μη ρεαλιστικό.

Ούτε χρειάζεται να κρύβουμε τον φόβο, τη λύπη ή την αγωνία πίσω από ένα χαμόγελο.

Η θετική σκέψη δεν σημαίνει άρνηση της πραγματικότητας.

Σημαίνει να μπορούμε να αναγνωρίζουμε αυτό που αισθανόμαστε χωρίς να του παραδίδουμε ολόκληρο το μυαλό μας.

Μπορώ να έχω μια δύσκολη σκέψη χωρίς να την ακολουθήσω.

Μπορώ να αισθανθώ φόβο χωρίς να θεωρήσω ότι κάθε φόβος είναι προειδοποίηση.

Μπορώ να θυμώσω χωρίς να αφήσω τον θυμό να αποφασίσει για μένα.

Αυτό είναι εκπαίδευση του νου.

Τελικά, ποιος ελέγχει την προσοχή σου;

Ίσως το πραγματικό ερώτημα δεν είναι πόσες θετικές σκέψεις χρειάζονται για να νικήσουν μία αρνητική.

Ο νους δεν είναι λογιστήριο.

Το ερώτημα είναι:

Πού αφήνω καθημερινά την προσοχή μου;

Στις ειδήσεις;

Στον φόβο;

Στις συγκρίσεις;

Στο ατελείωτο scrolling;

Ή σε ανθρώπους, σκέψεις και στιγμές που έχουν πραγματικά αξία;

Δεν μπορούμε να αποφασίσουμε ποια σκέψη θα εμφανιστεί.

Μπορούμε όμως, με εξάσκηση, να αποφασίσουμε αν θα την ακολουθήσουμε.

Και ίσως εκεί να βρίσκεται μία από τις πιο παλιές αλλά και πιο επίκαιρες μορφές εσωτερικής ελευθερίας.

Ο νους μιλάει συνεχώς.

Δεν χρειάζεται όμως να υπακούμε σε κάθε του λέξη.

Πόσο από τον χρόνο σου ανήκει πραγματικά σε εσένα και πόσο στην προσοχή που σου ζητούν καθημερινά οι άλλοι;

Αν αυτό το άρθρο σου άνοιξε νέους τρόπους σκέψης, συνέχισε να εξερευνάς τον κόσμο των εναλλακτικών ιδεών μέσα από τις υπόλοιπες σελίδες της κατηγορίας  https://morfeszois.com/katigories/enallaktika/

Θέλεις περισσότερα άρθρα;  Ακολούθησέ μας στο https://www.facebook.com/profile.php?id=61574820057874  και το https://www.instagram.com/morfeszois/  για να μη χάνεις τίποτα!

Συντάκτρια  Δέσποινα Μπλάτζα https://morfeszois.com/