Η Ελλάδα περνά σε μια νέα εποχή υπολογιστικής ισχύος με τον ΔΑΙΔΑΛΟ, τον νέο εθνικό υπερυπολογιστή που εγκαταστάθηκε στο Λαύριο. Πρόκειται για μια σημαντική ψηφιακή υποδομή, η οποία δεν αφορά μόνο την επιστημονική έρευνα, αλλά μπορεί να επηρεάσει την ελληνική οικονομία, τις επιχειρήσεις, την Τεχνητή Νοημοσύνη και, σταδιακά, την καθημερινότητα των πολιτών.

Ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ διαθέτει μετρημένη υπολογιστική επίδοση 85,69 PetaFlops και αποτελεί το ισχυρότερο υπολογιστικό σύστημα που έχει αποκτήσει μέχρι σήμερα η χώρα. Η επίδοσή του τον κατατάσσει στην 31η θέση της διεθνούς λίστας TOP500, ενώ βρίσκεται και στην 23η θέση της Green500, που αξιολογεί την ενεργειακή αποδοτικότητα των υπερυπολογιστών.

Τι είναι ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ

Ένας υπερυπολογιστής δεν είναι απλώς ένας πολύ γρήγορος υπολογιστής. Είναι μια υποδομή σχεδιασμένη να εκτελεί τεράστιους όγκους υπολογισμών σε πολύ μικρότερο χρόνο.

Αυτό επιτρέπει την επεξεργασία σύνθετων δεδομένων, τη δημιουργία προσομοιώσεων και την εκπαίδευση απαιτητικών μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης.

Ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ μπορεί έτσι να αποτελέσει ένα κοινό τεχνολογικό εργαλείο για πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, επιχειρήσεις, startups, βιομηχανίες και δημόσιους οργανισμούς.

Το σημαντικό είναι ότι η υπολογιστική ισχύς δεν χρειάζεται να αποτελεί πλέον αποκλειστικά ιδιωτική επένδυση κάθε οργανισμού. Η ύπαρξη μιας εθνικής υποδομής δημιουργεί τη δυνατότητα πρόσβασης σε υπολογιστικούς πόρους που θα ήταν εξαιρετικά ακριβό να αναπτυχθούν ξεχωριστά.

Πώς μπορεί να αλλάξει την ελληνική οικονομία

Το μεγάλο ενδιαφέρον βρίσκεται στην οικονομική αξιοποίηση του ΔΑΙΔΑΛΟΥ.

Μια ελληνική επιχείρηση μπορεί να χρειάζεται τεράστια υπολογιστική ισχύ για να αναπτύξει ένα νέο προϊόν, να επεξεργαστεί μεγάλο όγκο δεδομένων ή να εκπαιδεύσει ένα εξειδικευμένο μοντέλο Τεχνητής Νοημοσύνης.

Μέχρι σήμερα, το κόστος μιας τέτοιας υποδομής θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντικό εμπόδιο. Με την πρόσβαση σε εθνικούς υπολογιστικούς πόρους, όμως, περισσότερες επιχειρήσεις μπορούν να δοκιμάσουν νέες ιδέες και να περάσουν ευκολότερα από την έρευνα στην εφαρμογή.

Από τις startups έως τη βιομηχανία

Για τις νεοφυείς επιχειρήσεις, ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ μπορεί να λειτουργήσει ως επιταχυντής καινοτομίας.

Εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης, επεξεργασία μεγάλων δεδομένων και εξειδικευμένα μοντέλα μπορούν να αναπτυχθούν χωρίς η υπολογιστική υποδομή να αποτελεί από την αρχή απαγορευτικό κόστος.

Στη βιομηχανία, αντίστοιχα, οι δυνατότητες είναι διαφορετικές αλλά εξίσου σημαντικές.

Ο υπερυπολογιστής μπορεί να χρησιμοποιηθεί για προσομοιώσεις μηχανών, σχεδιασμό νέων υλικών, βελτιστοποίηση παραγωγικών διαδικασιών και εντοπισμό πιθανών αστοχιών πριν προκαλέσουν διακοπές ή πρόσθετο κόστος.

Αυτό σημαίνει ότι ένα μέρος της δοκιμής και της ανάπτυξης μπορεί να πραγματοποιείται ψηφιακά, εξοικονομώντας χρόνο και πόρους.

Υγεία και ιατρική έρευνα

Ένας ακόμη σημαντικός τομέας είναι η Υγεία.

Η μεγάλη υπολογιστική ισχύς μπορεί να βοηθήσει ερευνητικές ομάδες να επεξεργάζονται μεγάλα και ανωνυμοποιημένα σύνολα ιατρικών δεδομένων, να εκπαιδεύουν μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης και να αναζητούν πρότυπα που θα μπορούσαν να συμβάλουν στην έγκαιρη αναγνώριση ασθενειών.

Παράλληλα, μπορεί να υποστηρίξει την έρευνα για εξατομικευμένες θεραπευτικές προσεγγίσεις και νέα διαγνωστικά εργαλεία.

Ωστόσο, χρειάζεται μια σημαντική διευκρίνιση.

Η ύπαρξη του υπερυπολογιστή δεν σημαίνει ότι οι ασθενείς θα δουν άμεσα νέες θεραπείες. Κάθε ιατρική εφαρμογή απαιτεί επιστημονική τεκμηρίωση, αξιολόγηση και τις απαραίτητες εγκρίσεις.

Ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ μπορεί, όμως, να ενισχύσει το ερευνητικό στάδιο που προηγείται αυτών των διαδικασιών.

Ενέργεια, μεταφορές και Πολιτική Προστασία

Οι εφαρμογές του δεν σταματούν στην οικονομία και την Υγεία.

Στον ενεργειακό τομέα, η επεξεργασία σύνθετων δεδομένων μπορεί να συμβάλει σε καλύτερες προβλέψεις παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές, αποτελεσματικότερη διαχείριση ενεργειακών δικτύων και μελέτη διαφορετικών σεναρίων κατανάλωσης.

Στις μεταφορές μπορούν να αναπτυχθούν μοντέλα για τη διαχείριση της κυκλοφορίας και τη βελτιστοποίηση των μετακινήσεων.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η Πολιτική Προστασία.

Η ανάλυση μετεωρολογικών και γεωχωρικών δεδομένων μπορεί να βοηθήσει στην καλύτερη εκτίμηση κινδύνων από πυρκαγιές, πλημμύρες και ακραία καιρικά φαινόμενα.

Για μια χώρα που αντιμετωπίζει ολοένα συχνότερα τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης, η δυνατότητα γρήγορης επεξεργασίας σύνθετων σεναρίων μπορεί να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο προετοιμασίας.

ΔΑΙΔΑΛΟΣ και PHAROS: Η δύναμη πίσω από την Τεχνητή Νοημοσύνη

Ο υπερυπολογιστής συνδέεται με το PHAROS AI Factory, το ελληνικό Εργοστάσιο Τεχνητής Νοημοσύνης.

Οι δύο υποδομές έχουν διαφορετικούς ρόλους.

Ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ παρέχει την υπολογιστική ισχύ, ενώ το PHAROS φιλοδοξεί να τη συνδέσει με δεδομένα, τεχνογνωσία, εργαλεία, εκπαίδευση και εξειδικευμένη υποστήριξη.

Οι βασικοί τομείς προτεραιότητας του PHAROS είναι η Υγεία, η Γλώσσα και ο Πολιτισμός και η Βιωσιμότητα.

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, γιατί η πραγματική αξία ενός υπερυπολογιστή δεν βρίσκεται μόνο στο hardware. Βρίσκεται κυρίως σε αυτά που μπορεί να δημιουργήσει πάνω σε αυτό.

Ένας υπερυπολογιστής με έμφαση στην ενεργειακή αποδοτικότητα

Ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ βασίζεται σε υποδομή της Hewlett Packard Enterprise και επιταχυντές NVIDIA GH200, σχεδιασμένους για απαιτητικούς υπολογισμούς και εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης.

Παράλληλα, ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ενεργειακή αποδοτικότητα.

Το σύστημα χρησιμοποιεί τεχνολογία άμεσης υγρής ψύξης, ενώ οι κλιματικές συνθήκες της περιοχής μπορούν να αξιοποιούνται για ελεύθερη ψύξη κατά τη διάρκεια μεγάλου μέρους του έτους.

Η ενεργειακή αποδοτικότητα αποτυπώνεται και στην παρουσία του στην 23η θέση της Green500.

Στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου λειτουργεί επίσης φωτοβολταϊκό πάρκο ισχύος 2 MWp για ιδιοκατανάλωση. Αυτό αποτελεί μέρος της ευρύτερης ενεργειακής υποδομής του χώρου και δεν σημαίνει ότι ο υπερυπολογιστής λειτουργεί αποκλειστικά με την παραγωγή των φωτοβολταϊκών.

Μια επένδυση 58,9 εκατ. ευρώ

Το συνολικό κόστος του έργου ανέρχεται σε 58,9 εκατ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ.

Η επένδυση περιλαμβάνει τον υπολογιστικό εξοπλισμό αλλά και τις απαραίτητες εγκαταστάσεις για τη λειτουργία του.

Η υλοποίηση έγινε από την ΕΔΥΤΕ σε δύο βασικά σκέλη. Η Hewlett Packard Enterprise ανέλαβε τον υπολογιστικό εξοπλισμό, την αποθήκευση, το λογισμικό και την εκπαίδευση, με προϋπολογισμό 41 εκατ. ευρώ.

Η MainSys ανέλαβε τις ηλεκτρομηχανολογικές υποδομές και τη διαμόρφωση του Data Center στο Λαύριο, με προϋπολογισμό 17,9 εκατ. ευρώ.

Η χρηματοδότηση εντάχθηκε στο Ελλάδα 2.0, με πόρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω του NextGenerationEU και της Κοινής Επιχείρησης EuroHPC.

Από το βιομηχανικό Λαύριο στην ψηφιακή Ελλάδα

Ίσως το πιο συμβολικό στοιχείο του έργου βρίσκεται στην ίδια την τοποθεσία.

Ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ στεγάζεται στο Κέντρο Δεδομένων της ΕΔΥΤΕ, το οποίο δημιουργήθηκε στο ιστορικό κτίριο του πρώην Ηλεκτρικού Σταθμού του Τεχνολογικού Πολιτιστικού Πάρκου Λαυρίου.

Το κτίριο αποτελεί μνημείο βιομηχανικής κληρονομιάς και μετατράπηκε σε σύγχρονο Data Center υψηλών προδιαγραφών.

Έτσι, ένας χώρος που συνδέθηκε για δεκαετίες με τη βιομηχανική ανάπτυξη της Ελλάδας φιλοξενεί σήμερα μια υποδομή που κοιτάζει προς την ψηφιακή οικονομία, την Τεχνητή Νοημοσύνη και την επιστημονική έρευνα.

Ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ είναι μια σημαντική τεχνολογική επένδυση, όμως η ύπαρξη ενός ισχυρού υπερυπολογιστή δεν αρκεί από μόνη της για να αλλάξει την ελληνική οικονομία.

Το πραγματικό στοίχημα είναι η αξιοποίησή του.

Πόσες επιχειρήσεις θα αποκτήσουν πρόσβαση; Πόσα ερευνητικά έργα θα πραγματοποιηθούν; Πόσες εφαρμογές θα φτάσουν στην αγορά; Πόσες νέες υπηρεσίες θα δημιουργηθούν;

Από τις απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα θα κριθεί τελικά αν η επένδυση θα μετατραπεί σε πραγματικό αναπτυξιακό πλεονέκτημα.

Για τον πολίτη, οι αλλαγές πιθανότατα δεν θα εμφανιστούν από τη μια ημέρα στην άλλη. Μπορούν όμως σταδιακά να φανούν μέσα από καλύτερα εργαλεία πρόγνωσης φυσικών καταστροφών, εξελιγμένες εφαρμογές Υγείας, αποτελεσματικότερη διαχείριση ενέργειας, νέες ψηφιακές υπηρεσίες και πιο ανταγωνιστικές ελληνικές επιχειρήσεις.

Ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ, επομένως, δεν είναι απλώς ένας ακόμη υπερυπολογιστής.

Είναι μια υποδομή που δίνει στην Ελλάδα περισσότερη υπολογιστική δύναμη. Το αν αυτή η δύναμη θα γίνει πραγματική αλλαγή, θα εξαρτηθεί από το πώς θα χρησιμοποιηθεί.

Αν αυτό το άρθρο σου κέντρισε το ενδιαφέρον, συνέχισε να ανακαλύπτεις τον κόσμο της επιστήμης μέσα από τις υπόλοιπες σελίδες της κατηγορίας  https://morfeszois.com/katigories/episthmh/

Θέλεις περισσότερα άρθρα;  Ακολούθησέ μας στο https://www.facebook.com/profile.php?id=61574820057874  και το https://www.instagram.com/morfeszois/  για να μη χάνεις τίποτα

Συντάκτρια  Δέσποινα Μπλάτζα – https://morfeszois.com/