Υπήρχε μια εποχή που το δάσος είχε φωνή.

Και αυτή η φωνή δεν ήταν ο αέρας που περνούσε ανάμεσα στα πεύκα. Δεν ήταν το κελάηδισμα των πουλιών ούτε το θρόισμα των φύλλων.

Ήταν τα βήματα ενός ανθρώπου.

Του δασοφύλακα.

Εκείνου που γνώριζε κάθε μονοπάτι, κάθε ρεματιά, κάθε ξερή βελανιδιά, κάθε πηγή που δεν υπήρχε σε κανέναν χάρτη. Εκείνου που περπατούσε χιλιόμετρα καθημερινά χωρίς να τον βλέπει κανείς και χωρίς να περιμένει χειροκρότημα.

Δεν ήταν απλώς ένας δημόσιος υπάλληλος.

Ήταν ο άγρυπνος φρουρός της φύσης.

Οι άνθρωποι που γνώριζαν το δάσος καλύτερα από όλους

Ο δασοφύλακας δεν εργαζόταν πίσω από ένα γραφείο.

Η δουλειά του ήταν το βουνό.

Ήξερε πότε εμφανιζόταν κάποιος λαθροϋλοτόμος.

Καταλάβαινε από τα ίχνη αν είχαν περάσει κυνηγοί.

Έβλεπε μια μικρή καπνισμένη γωνιά και αντιλαμβανόταν πριν από όλους ότι κάτι δεν πήγαινε καλά.

Ήταν εκεί πριν γίνει η καταστροφή.

Και αυτό είναι το σημαντικότερο.

Η πραγματική προστασία δεν αρχίζει όταν ξεσπάσει η φωτιά.

Αρχίζει πολύ πριν.

Η πρόληψη ήταν το μεγαλύτερο όπλο

Σήμερα μιλάμε συνεχώς για εναέρια μέσα, ελικόπτερα και αεροπλάνα.

Όμως ξεχνάμε κάτι βασικό.

Καμία φωτιά δεν σβήνει τόσο εύκολα όσο εκείνη που δεν πρόλαβε ποτέ να μεγαλώσει.

Οι δασοφύλακες περιπολούσαν καθημερινά.

Εντόπιζαν παράνομες δραστηριότητες.

Καθάριζαν πεσμένα δέντρα.

Έλεγχαν δασικούς δρόμους.

Ενημέρωναν τις υπηρεσίες.

Γνώριζαν κάθε αλλαγή στο οικοσύστημα.

Αυτή η καθημερινή παρουσία λειτουργούσε αποτρεπτικά.

Το δάσος δεν ήταν ποτέ πραγματικά μόνο του.

Και ύστερα… ήρθε η κατάργηση

Κάποια στιγμή αποφασίστηκε ότι αυτός ο θεσμός δεν ήταν πια απαραίτητος.

Χωρίς ιδιαίτερη συζήτηση.

Χωρίς να αναρωτηθεί κανείς τι θα σήμαινε η απουσία τους.

Και κάπως έτσι, οι άνθρωποι που γνώριζαν το δάσος καλύτερα από οποιονδήποτε άλλον απομακρύνθηκαν από το φυσικό τους αντικείμενο.

Το αποτέλεσμα;

Χιλιάδες στρέμματα έμειναν χωρίς καθημερινή επιτήρηση.

Το ανθρώπινο βλέμμα χάθηκε.

Η πρόληψη αποδυναμώθηκε.

Το δάσος έμεινε πιο εκτεθειμένο.

Δεν ήταν απλώς μια διοικητική απόφαση

Ήταν ένα σοβαρό πλήγμα για την προστασία της ελληνικής φύσης.

Όταν αφαιρείς από ένα δάσος τους ανθρώπους που το γνωρίζουν όσο κανείς, δεν εξοικονομείς πόρους.

Χάνεις εμπειρία.

Χάνεις γνώση δεκαετιών.

Χάνεις την άμεση αντίδραση.

Χάνεις την καθημερινή παρουσία που πολλές φορές απέτρεπε το κακό πριν αυτό συμβεί.

Και δυστυχώς, αυτές οι απώλειες δεν αποτυπώνονται ποτέ σε έναν προϋπολογισμό.

Αποτυπώνονται στις στάχτες.

Κάθε καλοκαίρι θυμόμαστε όσα ξεχάσαμε

Κάθε φορά που βλέπουμε δάση να καίγονται, σπίτια να χάνονται και ανθρώπους να αγωνίζονται μέσα στις φλόγες, ακούμε τις ίδιες υποσχέσεις.

Περισσότερα μέσα.

Περισσότερα αεροσκάφη.

Περισσότερος εξοπλισμός.

Όλα απαραίτητα.

Όμως γιατί σπάνια μιλάμε για την πρόληψη;

Γιατί σπάνια θυμόμαστε εκείνους που περιπολούσαν αθόρυβα, πριν χρειαστεί να απογειωθεί το πρώτο Canadair;

Η προστασία ενός δάσους δεν αρχίζει όταν ανάψει η φωτιά.

Αρχίζει όταν υπάρχει κάποιος εκεί, κάθε μέρα.

Ίσως τελικά τους καταλάβαμε όταν ήταν πλέον αργά

Ο δασοφύλακας δεν ήταν μια ξεπερασμένη ειδικότητα.

Ήταν ένας άνθρωπος που κρατούσε ζωντανή τη σχέση της Πολιτείας με το δάσος.

Σήμερα πληρώνουμε ακριβά την απουσία αυτής της σχέσης.

Δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι η εγκατάλειψη της πρόληψης κόστισε ακριβά στη χώρα.

Κάθε καμένο βουνό μάς θυμίζει ότι η φύση δεν προστατεύεται μόνο με ηρωικές μάχες όταν οι φλόγες έχουν ήδη θεριέψει.

Προστατεύεται με ανθρώπους που βρίσκονται εκεί πριν από την καταστροφή.

Ίσως ο δασοφύλακας να μην έγινε ποτέ πρωτοσέλιδο όταν έκανε σωστά τη δουλειά του.

Γιατί όταν όλα πήγαιναν καλά, κανείς δεν τον πρόσεχε.

Σήμερα όμως, που μετράμε κάθε καλοκαίρι καμένα δάση, χαμένα ζώα και πληγωμένους τόπους, καταλαβαίνουμε πόσο σπουδαία ήταν εκείνη η σιωπηλή παρουσία.

Μερικά επαγγέλματα δεν φαίνονται όταν υπάρχουν.

Γίνονται όμως τραγικά ορατά όταν λείψουν.

Και ο δασοφύλακας ήταν ένα από αυτά. Δεν προστάτευε μόνο τα δέντρα. Προστάτευε τη μνήμη, τη ζωή και το μέλλον των ελληνικών δασών. Ίσως ήρθε η ώρα να αναγνωρίσουμε ότι η μεγαλύτερη δύναμη απέναντι στις φωτιές δεν είναι μόνο η καταστολή, αλλά η πρόληψη.

Και η πρόληψη χρειάζεται ανθρώπους που αγαπούν, γνωρίζουν και φυλάνε το δάσος, κάθε ημέρα του χρόνου.

Συντάκτρια  Δέσποινα Μπλάτζα