Η Ελλάδα έχει ένα μεγάλο τεχνολογικό παράδοξο. Διαθέτει εξαιρετικούς επιστήμονες, μηχανικούς, ερευνητές και ανθρώπους που δημιουργούν καινοτόμες λύσεις σε ολόκληρο τον κόσμο. Την ίδια στιγμή, όμως, η χώρα εξακολουθεί να εισάγει μεγάλο μέρος της τεχνολογίας που χρησιμοποιεί.

Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν υπάρχουν στην Ελλάδα οι άνθρωποι που μπορούν να δημιουργήσουν τεχνολογία.

Υπάρχουν.

Το πραγματικό ερώτημα είναι αν μπορούμε να δημιουργήσουμε τις συνθήκες ώστε αυτή η γνώση να μετατρέπεται σε προϊόντα, επιχειρήσεις, πατέντες και εξαγώγιμες λύσεις.

Από καταναλωτής σε παραγωγός τεχνολογίας

Η συζήτηση για την τεχνολογία στην Ελλάδα επικεντρώνεται συχνά στην ψηφιοποίηση του Δημοσίου, στην τεχνητή νοημοσύνη, στις ψηφιακές υπηρεσίες και στις νέες δεξιότητες.

Όλα αυτά είναι απαραίτητα.

Δεν αρκούν όμως.

Μια χώρα δεν αποκτά πραγματική τεχνολογική ισχύ μόνο επειδή χρησιμοποιεί σύγχρονες εφαρμογές. Χρειάζεται να μπορεί και να τις δημιουργεί.

Η Ελλάδα θα μπορούσε να κάνει ένα σημαντικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση, αξιοποιώντας το ανθρώπινο δυναμικό της και επενδύοντας περισσότερο στην έρευνα, την ανάπτυξη και την επιχειρηματική αξιοποίηση της γνώσης.

Γιατί το μεγαλύτερο πλεονέκτημα της χώρας δεν είναι μόνο οι φυσικοί της πόροι.

Είναι οι άνθρωποί της.

Οι Έλληνες επιστήμονες αποτελούν σημαντικό κεφάλαιο

Σε κορυφαία πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα του εξωτερικού εργάζονται Έλληνες επιστήμονες με σημαντική παρουσία σε τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη, οι αλγόριθμοι, η πληροφορική, η ρομποτική και η επιστήμη των δεδομένων.

Πολλοί από αυτούς συμμετέχουν στην ανάπτυξη τεχνολογιών που επηρεάζουν ήδη την παγκόσμια οικονομία.

Αυτό δημιουργεί μια σημαντική ευκαιρία.

Η ελληνική διασπορά θα μπορούσε να λειτουργήσει ως γέφυρα ανάμεσα στην Ελλάδα και στα μεγαλύτερα τεχνολογικά οικοσυστήματα του κόσμου.

Δεν είναι απαραίτητο όλοι αυτοί οι επιστήμονες να επιστρέψουν μόνιμα στη χώρα.

Μπορούν να συμμετέχουν σε ερευνητικά προγράμματα, επιστημονικά συμβούλια, startups, επενδυτικά σχήματα και διεθνείς συνεργασίες.

Με αυτόν τον τρόπο, η γνώση που βρίσκεται σήμερα διάσπαρτη σε ολόκληρο τον κόσμο θα μπορούσε να συνδεθεί περισσότερο με την ελληνική οικονομία.

Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να γίνει στρατηγικός τομέας

Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει ήδη τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν οι επιχειρήσεις, η οικονομία και η δημόσια διοίκηση.

Η Ελλάδα δεν χρειάζεται να προσπαθήσει να ανταγωνιστεί τις μεγαλύτερες τεχνολογικές δυνάμεις στην κατασκευή των μεγαλύτερων γλωσσικών μοντέλων ή στην παραγωγή μικροεπεξεργαστών.

Μπορεί όμως να αναζητήσει τομείς όπου διαθέτει πραγματικά πλεονεκτήματα.

Η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να αξιοποιηθεί σε εφαρμογές για τη ναυτιλία, τον τουρισμό, τη γεωργία, την ενέργεια, την πολιτική προστασία, την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών και τη διαχείριση δημόσιων δεδομένων.

Αυτό σημαίνει ότι η Ελλάδα δεν χρειάζεται απαραίτητα να δημιουργήσει την επόμενη παγκόσμια εταιρεία τεχνολογίας από το μηδέν.

Χρειάζεται να δημιουργήσει ένα οικοσύστημα που θα επιτρέπει σε πολλές ελληνικές επιχειρήσεις να αναπτύσσουν λύσεις με διεθνή ζήτηση.

Η ναυτιλία είναι ένα μεγάλο ελληνικό πλεονέκτημα

Ένας από τους πιο ενδιαφέροντες τομείς είναι η ναυτιλιακή τεχνολογία.

Η Ελλάδα διαθέτει τεράστια ναυτιλιακή παράδοση και ισχυρή παρουσία στη διεθνή ναυτιλία. Ωστόσο, πολλά από τα τεχνολογικά συστήματα που χρησιμοποιούνται στα σύγχρονα πλοία σχεδιάζονται και αναπτύσσονται εκτός Ελλάδας.

Εδώ υπάρχει μια μεγάλη ευκαιρία.

Η χώρα θα μπορούσε να επενδύσει περισσότερο σε λογισμικό για πλοία, συστήματα αυτόνομης πλοήγησης, αισθητήρες, κυβερνοασφάλεια, τεχνητή νοημοσύνη και εργαλεία εξοικονόμησης ενέργειας.

Η ίδια η ναυτιλιακή αγορά θα μπορούσε να αποτελέσει πελάτη και χρηματοδότη της ελληνικής τεχνολογικής καινοτομίας.

Έτσι, η Ελλάδα δεν θα ήταν μόνο ναυτιλιακή δύναμη.

Θα μπορούσε να γίνει και σημαντικός παραγωγός ναυτιλιακής τεχνολογίας.

Drones, άμυνα και ασφάλεια

Ένας ακόμη τομέας με σημαντικές δυνατότητες είναι η τεχνολογία άμυνας και ασφάλειας.

Τα drones, οι αισθητήρες, τα αυτόνομα συστήματα, η κυβερνοασφάλεια και η ανάλυση δεδομένων έχουν αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία.

Η Ελλάδα, λόγω της γεωγραφικής και γεωπολιτικής της θέσης, έχει ισχυρό κίνητρο να αναπτύξει δικές της τεχνολογικές δυνατότητες.

Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να προσπαθήσει να παράγει τα πάντα.

Σημαίνει ότι θα μπορούσε να εντοπίσει συγκεκριμένες ανάγκες και να δημιουργήσει ελληνικές επιχειρήσεις που θα αναπτύσσουν εξειδικευμένες λύσεις.

Μια τέτοια στρατηγική θα μπορούσε παράλληλα να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης και να ενισχύσει τις εξαγωγές.

Από την έρευνα στο προϊόν

Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα δεν είναι η έλλειψη γνώσης.

Είναι η απόσταση ανάμεσα στην έρευνα και την αγορά.

Ένα ερευνητικό αποτέλεσμα μπορεί να είναι εξαιρετικό επιστημονικά, αλλά αν δεν μετατραπεί σε προϊόν ή υπηρεσία, η οικονομική του αξία παραμένει περιορισμένη.

Χρειάζονται, επομένως, περισσότερες γέφυρες ανάμεσα στα πανεπιστήμια, τα ερευνητικά κέντρα, τις επιχειρήσεις και τους επενδυτές.

Χρειάζονται startups.

Χρειάζονται spin-offs.

Χρειάζονται πατέντες.

Χρειάζονται κεφάλαια που θα αναλαμβάνουν το ρίσκο της καινοτομίας.

Και, κυρίως, χρειάζεται ένα περιβάλλον όπου ένας επιστήμονας θα μπορεί να μετατρέψει μια ιδέα σε επιχείρηση χωρίς να χαθεί μέσα σε γραφειοκρατικές διαδικασίες.

Μια εθνική δομή για την τεχνολογική καινοτομία

Μια ενδιαφέρουσα πρόταση θα ήταν η δημιουργία ενός ισχυρού φορέα που θα επικεντρώνεται στην εφαρμοσμένη τεχνητή νοημοσύνη, στους αλγορίθμους και στις τεχνολογίες στρατηγικής σημασίας.

Ένας τέτοιος φορέας θα μπορούσε να λειτουργεί με μεγαλύτερη επιχειρηματική ευελιξία, να συνεργάζεται με πανεπιστήμια και ιδιωτικές εταιρείες και να αναζητά διεθνείς επενδύσεις.

Στόχος δεν θα πρέπει να είναι απλώς η παραγωγή ερευνητικών εργασιών.

Στόχος θα πρέπει να είναι η παραγωγή τεχνολογίας.

Λογισμικό, πατέντες, τεχνολογικά προϊόντα, startups και διεθνείς συνεργασίες θα μπορούσαν να αποτελούν βασικούς δείκτες επιτυχίας.

Παράλληλα, ένας τέτοιος φορέας θα μπορούσε να αξιοποιήσει Έλληνες επιστήμονες της διασποράς και να δημιουργήσει ένα διεθνές δίκτυο γνώσης γύρω από την Ελλάδα.

Χρηματοδότηση και ιδιωτικές επενδύσεις

Η τεχνολογική ανάπτυξη απαιτεί κεφάλαια.

Δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στον κρατικό προϋπολογισμό.

Ελληνικές επιχειρήσεις, τράπεζες, επενδυτικά κεφάλαια, ασφαλιστικές εταιρείες και μεγάλοι επιχειρηματικοί όμιλοι θα μπορούσαν να συμμετέχουν στη χρηματοδότηση τεχνολογικών εγχειρημάτων.

Παράλληλα, ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία μπορούν να ενισχύσουν την έρευνα και την καινοτομία.

Το σημαντικό είναι η χρηματοδότηση να συνδέεται με συγκεκριμένα αποτελέσματα.

Περισσότερες πατέντες.

Περισσότερες εταιρείες.

Περισσότερα εξαγώγιμα προϊόντα.

Περισσότερες θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης.

Αυτό είναι το μοντέλο που μπορεί να μετατρέψει την έρευνα σε οικονομική ανάπτυξη.

Η τεχνολογία δεν είναι πλέον ένας ξεχωριστός κλάδος της οικονομίας.

Επηρεάζει σχεδόν τα πάντα.

Τη βιομηχανία, τη γεωργία, τη ναυτιλία, την ενέργεια, την άμυνα, την υγεία, τον τουρισμό και το εμπόριο.

Γι’ αυτό και η τεχνολογική ανάπτυξη δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως πολυτέλεια.

Είναι ζήτημα ανταγωνιστικότητας.

Αν η Ελλάδα συνεχίσει να εισάγει σχεδόν όλες τις τεχνολογικές λύσεις που χρειάζεται, ένα σημαντικό μέρος της οικονομικής αξίας θα δημιουργείται στο εξωτερικό.

Αντίθετα, αν καταφέρει να δημιουργήσει προϊόντα και υπηρεσίες που θα πωλούνται σε άλλες χώρες, τότε η τεχνολογία μπορεί να γίνει σημαντική πηγή πλούτου.

Η Ελλάδα έχει επιστήμονες.

Έχει πανεπιστήμια.

Έχει επιχειρήσεις.

Έχει ναυτιλία.

Έχει στρατηγική θέση.

Έχει ανθρώπους με διεθνή εμπειρία.

Αυτό που χρειάζεται είναι να συνδεθούν όλα αυτά σε ένα συνεκτικό οικοσύστημα καινοτομίας.

Η χώρα δεν χρειάζεται να γίνει η επόμενη Silicon Valley.

Χρειάζεται να γίνει πολύ καλή σε συγκεκριμένους τεχνολογικούς τομείς στους οποίους μπορεί να αποκτήσει πραγματικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.

Η μετάβαση από την κατανάλωση στην παραγωγή τεχνολογίας δεν θα γίνει σε μία ημέρα.

Μπορεί όμως να ξεκινήσει με μια διαφορετική νοοτροπία.

Να μη βλέπουμε πλέον την τεχνολογία μόνο ως προϊόν που αγοράζουμε.

Να τη βλέπουμε ως γνώση που μπορούμε να δημιουργήσουμε, να προστατεύσουμε και να εξάγουμε.

Αυτό μπορεί να αποτελέσει ένα από τα σημαντικότερα αναπτυξιακά στοιχήματα της Ελλάδας για τις επόμενες δεκαετίες.

Αν αυτό το άρθρο σου κέντρισε το ενδιαφέρον, συνέχισε να ανακαλύπτεις τον κόσμο της επιστήμης μέσα από τις υπόλοιπες σελίδες της κατηγορίας  https://morfeszois.com/katigories/episthmh/

Θέλεις περισσότερα άρθρα;  Ακολούθησέ μας στο https://www.facebook.com/profile.php?id=61574820057874  και το https://www.instagram.com/morfeszois/  για να μη χάνεις τίποτα

Συντάκτρια  Δέσποινα Μπλάτζα – https://morfeszois.com/