Το Βρυσάκι: Μια Κρυφή Γωνιά της Ιστορικής Αθήνας

Ακριβώς απέναντι από τους κάτω Διόσκουρους της Αδριανού, ανεβαίνει ένα μικρό, σχεδόν αθέατο δρομάκι: η οδός Βρυσακίου. Αν δεν ξέρεις πού να κοιτάξεις, μπορεί να το προσπεράσεις χωρίς να το πάρεις χαμπάρι. Στα δεξιά σου ξεδιπλώνεται η «πλάτη» της Στοάς του Αττάλου και η Αρχαία Αγορά. Στα αριστερά, μετά από λίγα βήματα, ένα όμορφο νεοκλασικό στέκει με γλυκιά αυλή πίσω από βαριές ξύλινες πόρτες. Αυτό είναι το Βρυσάκι: χώρος τέχνης, café, ταράτσα, θεατράκι, γκαλερί και σημείο συνάντησης δημιουργών. Το όνομά του όμως έχει βαθιές ρίζες στην ιστορία της Αθήνας.

Μια Γειτονιά που Χάθηκε στον Χρόνο

Κάποτε, η περιοχή που σήμερα θαυμάζουμε ως Αρχαία Αγορά ήταν θαμμένη κάτω από σπίτια, δρόμους και μικρές εκκλησίες. Το Βρυσάκι ήταν μια μεγάλη γειτονιά με 81 σπίτια και 315 κατοίκους, σύμφωνα με την απογραφή του 1824. Σήμερα, μόνο η ομώνυμη οδός, ένα εκκλησάκι και το νεοκλασικό που στεγάζει το Βρυσάκι θυμίζουν εκείνες τις εποχές.

Η κατεδάφιση της συνοικίας ξεκίνησε το 1931 για να αποκαλυφθεί η Αρχαία Αγορά. Το έργο ήταν τεράστιο και χρηματοδοτήθηκε από διεθνή ιδρύματα, όπως τα Ροκφέλερ και Φορντ, καθώς το νεοσύστατο ελληνικό κράτος δεν μπορούσε να αναλάβει τις απαλλοτριώσεις. Οι ανασκαφές ανέδειξαν θησαυρούς της αθηναϊκής ιστορίας, αλλά σήμαιναν και το τέλος του Βρυσάκι.

Από Πού Προήλθε το Όνομα;

Δύο εκδοχές εξηγούν την ονομασία:

1. Από τον Ευρυσάκη, γιο του Αίαντα, που ανταμείφθηκε με την ιδιότητα του Αθηναίου πολίτη και τιμές ήρωα. Στην Αρχαία Αγορά σώζεται ιερό προς τιμήν του.

2. Από μια κεντρική βρύση της συνοικίας, που τροφοδοτούσε με νερό τους κατοίκους – ένα πολυτιμότατο στοιχείο για κάθε γειτονιά της Αθήνας.

Το Βρυσάκι ζούσε στους ρυθμούς των Αθηναίων: πολιτικοί καβγάδες σε καφενεία, ξένοι πρόξενοι με συλλογές αρχαιοτήτων, καθημερινές μικρές ιστορίες που σήμερα μοιάζουν με ταξίδι στο χρόνο.

Τα Εκκλησάκια και οι Μνήμες που Επιβίωσαν

Τρεις μεγάλες εκκλησίες προσδιόριζαν τις υπογειτονιές του Βρυσάκι:

• Αγίοι Απόστολοι Σολάκη

• Άγιος Φίλιππος

• Παναγία Βλασαρού

Η Παναγία Βλασαρού φιλοξένησε το Πρωτοδικείο Αθηνών και αργότερα τον Άρειο Πάγο, που κατεδαφίστηκαν κατά τις ανασκαφές. Το μόνο που επέζησε ήταν οι Άγιοι Απόστολοι του Σολάκη, ένα πέτρινο εκκλησάκι μέσα στην Αρχαία Αγορά, με αρχιτεκτονική που χρονολογείται πιθανότατα στον 10ο αιώνα. Μαζί με την Καπνικαρέα και τους Αγίους Θεοδώρους, αποτελεί ένα από τα παλαιότερα βυζαντινά μνημεία της Αθήνας.

Σήμερα, το Βρυσάκι δεν είναι πια γειτονιά κατοίκων αλλά μνημείο ζωής και πολιτισμού. Οι επισκέπτες που περπατούν στα στενά της Αρχαίας Αγοράς συναντούν εκεί την ιστορία να συνυπάρχει με την τέχνη και τη δημιουργία. Είναι μια γωνιά που θυμίζει ότι η Αθήνα δεν είναι μόνο μάρμαρα και αρχαία: είναι οι άνθρωποι που ζούσαν ανάμεσα στα μνημεία, οι ιστορίες τους και οι μικρές καθημερινές στιγμές που σμιλεύουν την πόλη.

Αν αυτή η είδηση σε άγγιξε, συνέχισε να ανακαλύπτεις τον κόσμο μέσα από τις υπόλοιπες σελίδες της κατηγορίας   https://morfeszois.com/katigories/kosmos/

Θέλεις περισσότερα άρθρα;  Ακολούθησέ μας στο https://www.facebook.com/profile.php?id=61574820057874  και το https://www.instagram.com/morfeszois/  για να μη χάνεις τίποτα

Συντάκτρια  Δέσποινα Μπλάτζα –https://morfeszois.com/