Η Πρωτοχρονιά του 1993 δεν ήταν απλώς μια αλλαγή χρόνου. Ήταν το τελευταίο κατώφλι πριν η ανθρώπινη επικοινωνία περάσει οριστικά από το αναλογικό στο ψηφιακό σύμπαν. Ήταν η τελευταία φορά που οι ευχές ταξίδευαν κυρίως με φωνή, χαρτί και φυσική παρουσία – πριν γίνουν δεδομένα, pixels και ειδοποιήσεις.

Η ευχή πριν το ψηφιακό άλμα

Το βράδυ της 31ης Δεκεμβρίου 1992, η επικοινωνία είχε ακόμη βάρος και χρόνο.
Το σταθερό τηλέφωνο ήταν ο βασικός δίαυλος ευχών. Τα μεσάνυχτα, οι γραμμές κολλούσαν, οι κλήσεις ήταν σύντομες και πολύτιμες. Δεν υπήρχε «μαζική αποστολή». Η ευχή ήταν συνομιλία, όχι ειδοποίηση.

Παράλληλα, το ταχυδρομείο βρισκόταν στην ακμή του. Χριστουγεννιάτικες κάρτες, χειρόγραφα γράμματα και φάκελοι ταξίδευαν για ημέρες ή εβδομάδες. Η καθυστέρηση δεν θεωρούνταν μειονέκτημα· ήταν μέρος της εμπειρίας.

Το πρώτο SMS και η αρχή της αλλαγής

Λίγες ημέρες νωρίτερα, στις 3 Δεκεμβρίου 1992, είχε σταλεί το πρώτο SMS παγκοσμίως:
«Merry Christmas».

Ο μηχανικός Neil Papworth πληκτρολόγησε το μήνυμα σε υπολογιστή και το έστειλε σε κινητό τηλέφωνο στο Ηνωμένο Βασίλειο, στο πλαίσιο δοκιμών δικτύου GSM. Ο παραλήπτης δεν μπορούσε καν να απαντήσει.

Το SMS δεν σχεδιάστηκε ως κοινωνικό εργαλείο. Κι όμως, εκείνη τη στιγμή γεννήθηκε μια ριζική ιδέα:
η ευχή μπορούσε να υπάρξει χωρίς φωνή, χωρίς χαρτί, χωρίς ταυτόχρονη παρουσία.

Η έλευση των κινητών στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, η κινητή τηλεφωνία ξεκινά εμπορικά το καλοκαίρι του 1993.
Ακριβή συσκευή, περιορισμένη κάλυψη, λίγοι χρήστες. Όμως η αλλαγή ήταν θεμελιώδης:
η επικοινωνία γίνεται προσωπική και φορητή.

Το SMS θα εξελιχθεί σύντομα σε βασικό εργαλείο επικοινωνίας, πριν παραχωρήσει τη θέση του στις εφαρμογές άμεσων μηνυμάτων και στα κοινωνικά δίκτυα.

Από το μήνυμα στη μαζική ψηφιακή ροή

Μέχρι το 2024, οι αριθμοί δείχνουν το μέγεθος της μετάβασης:

• 5,8 δισ. μοναδικοί συνδρομητές κινητής τηλεφωνίας (71% του παγκόσμιου πληθυσμού)

• 4,7 δισ. χρήστες κινητού διαδικτύου

• Τα smartphones αντιστοιχούν στο 80% των συνδέσεων, με τάση να ξεπεράσουν το 90%

Η ευχή πλέον δεν απαιτεί καν πληκτρολόγηση.
Μετατρέπεται σε φωνητικό μήνυμα, σε emoji, σε ένα απλό σύμβολο επιβεβαίωσης. 

Επικοινωνία με σύμβολα

Σήμερα, ακόμη και μεταξύ κοντινών ανθρώπων, η απάντηση συχνά δεν είναι πρόταση αλλά εικόνα.
Δεν πρόκειται για φτώχεια λόγου, αλλά για προσαρμογή στον ρυθμό της εποχής.

Η επικοινωνία έγινε ταχύτερη, ελαφρύτερη, σχεδόν ακαριαία.
Και όπως συμβαίνει πάντα, οι εποχές δεν κρίνονται – απλώς ακολουθούνται.

Από τον Μαρκόνι στην οθόνη αφής

Ήδη από το 1937, ο Γουλιέλμο Μαρκόνι, πατέρας των τηλεπικοινωνιών, μιλούσε για έναν κόσμο όπου η ασύρματη επικοινωνία θα απελευθέρωνε το μήνυμα από τις αποστάσεις.

Ακολούθησαν:

• τηλέφωνα σε κάθε σπίτι

• τηλεγραφήματα

• φαξ

• teletext

Όλα πρόσθεταν ταχύτητα, αλλά διατηρούσαν ακόμη καθυστέρηση και υλικότητα.

Η Πρωτοχρονιά του 1993 ως σύνορο

Η Πρωτοχρονιά του 1993 βρίσκεται ακριβώς πριν από τη μεγάλη ψηφιακή έκρηξη.
Ήταν το τελευταίο σημείο όπου η ευχή είχε ακόμη βάρος χρόνου και παρουσίας.

Μετά από αυτήν, η ευχή έγινε δεδομένο, η επικοινωνία ροή, και η ανθρώπινη πράξη απέκτησε παγκόσμια κλίμακα – μετρημένη πλέον σε δισεκατομμύρια συσκευές και τρισεκατομμύρια μηνύματα.

Αν αυτό το άρθρο σου κέντρισε το ενδιαφέρον, συνέχισε να ανακαλύπτεις τον κόσμο της επιστήμης μέσα από τις υπόλοιπες σελίδες της κατηγορίας  https://morfeszois.com/katigories/episthmh/

Θέλεις περισσότερα άρθρα;  Ακολούθησέ μας στο https://www.facebook.com/profile.php?id=61574820057874  και το https://www.instagram.com/morfeszois/  για να μη χάνεις τίποτα

Συντάκτρια  Δέσποινα Μπλάτζα – https://morfeszois.com/