Έχεις πιάσει ποτέ τον εαυτό σου να λέει δυνατά «Πού άφησα τα κλειδιά;», «Μπορώ να το κάνω!» ή ακόμα και να κάνει έναν ολόκληρο διάλογο μπροστά στον καθρέφτη;

Αν ναι, δεν είσαι ο μόνος. Η συνήθεια να μιλάμε στον εαυτό μας είναι πολύ πιο συχνή απ’ όσο πιστεύουμε. Και, αντίθετα με όσα πολλοί νομίζουν, στις περισσότερες περιπτώσεις δεν αποτελεί ένδειξη ψυχικής διαταραχής.

Οι ειδικοί στην ψυχολογία εξηγούν ότι η αυτοομιλία είναι ένας φυσιολογικός μηχανισμός του ανθρώπινου εγκεφάλου, ο οποίος μπορεί να βοηθήσει στη διαχείριση των συναισθημάτων, στη συγκέντρωση και στη λήψη αποφάσεων.

Τι είναι η αυτοομιλία;

Η αυτοομιλία είναι ο διάλογος που κάνει κάποιος με τον εαυτό του, είτε σιωπηλά είτε φωναχτά.

Πρόκειται ουσιαστικά για τη λεκτική έκφραση των σκέψεων, των συναισθημάτων και των προβληματισμών μας. Μέσα από αυτήν οργανώνουμε καλύτερα τις πληροφορίες, επεξεργαζόμαστε όσα βιώνουμε και προσπαθούμε να κατανοήσουμε τις εμπειρίες μας.

Οι επιστήμονες μελετούν το φαινόμενο εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα και έχουν καταλήξει ότι αποτελεί φυσιολογικό μέρος της ανθρώπινης σκέψης.

Γιατί μιλάμε στον εαυτό μας;

Δεν υπάρχει ένας μόνο λόγος. Αντίθετα, η αυτοομιλία εξυπηρετεί πολλές διαφορετικές λειτουργίες.

1. Ρυθμίζει τα συναισθήματα

Όταν αισθανόμαστε θυμό, φόβο ή άγχος, πολλές φορές μιλάμε στον εαυτό μας για να ηρεμήσουμε.

Παραδείγματα:

• «Ηρέμησε, όλα θα πάνε καλά.»
• «Πάρε μια βαθιά ανάσα.»
• «Μπορείς να το αντιμετωπίσεις.»

Με αυτόν τον τρόπο ο εγκέφαλος οργανώνει καλύτερα την αντίδρασή του απέναντι στο στρες.

2. Μειώνει το άγχος

Έρευνες έχουν δείξει ότι η θετική αυτοομιλία μπορεί να μειώσει σημαντικά το κοινωνικό άγχος.

Μάλιστα, όταν κάποιος απευθύνεται στον εαυτό του σε δεύτερο ή τρίτο πρόσωπο, όπως:

• «Θα τα καταφέρεις.»
• «Είσαι προετοιμασμένος.»
• «Μείνε συγκεντρωμένος.»

καταφέρνει να αποστασιοποιηθεί από το συναίσθημα και να σκεφτεί πιο ψύχραιμα.

3. Βελτιώνει τη συγκέντρωση

Η αυτοομιλία λειτουργεί σαν ένας προσωπικός οδηγός.

Για παράδειγμα:

• υπενθυμίζει τα επόμενα βήματα,
• βοηθά στην οργάνωση της σκέψης,
• αυξάνει τη συγκέντρωση σε απαιτητικές εργασίες.

Για τον λόγο αυτό τη χρησιμοποιούν συχνά αθλητές, μαθητές, επαγγελματίες αλλά και άνθρωποι που εργάζονται κάτω από πίεση.

4. Βοηθά στην επίλυση προβλημάτων

Όταν εκφράζουμε δυνατά τις σκέψεις μας, πολλές φορές εντοπίζουμε πιο εύκολα τη λύση.

Η διαδικασία αυτή επιτρέπει στον εγκέφαλο να οργανώσει καλύτερα τις πληροφορίες και να αξιολογήσει διαφορετικές επιλογές.

5. Βοηθά ακόμη και στην αναζήτηση αντικειμένων

Ίσως σου έχει συμβεί να λες:

«Πού είναι τα γυαλιά μου;»

ή

«Τα κλειδιά πρέπει να είναι στην κουζίνα.»

Μελέτες έχουν δείξει ότι όταν κατονομάζουμε φωναχτά αυτό που αναζητούμε, αυξάνονται οι πιθανότητες να το εντοπίσουμε γρηγορότερα, επειδή ενεργοποιείται αποτελεσματικότερα η προσοχή μας.

Γιατί τα παιδιά μιλούν μόνα τους;

Στα μικρά παιδιά η αυτοομιλία θεωρείται απόλυτα φυσιολογική.

Κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού μιλούν δυνατά επειδή έτσι:

• οργανώνουν τη σκέψη τους,
• αναπτύσσουν τη γλώσσα,
• μαθαίνουν να λύνουν προβλήματα,
• καλλιεργούν τη φαντασία τους.

Οι ψυχολόγοι θεωρούν ότι αυτή η συμπεριφορά αποτελεί σημαντικό στάδιο της γνωστικής ανάπτυξης.

Είναι φυσιολογικό να μιλούν μόνοι τους και οι ηλικιωμένοι;

Ναι.

Οι άνθρωποι που ζουν μόνοι ή περνούν πολλές ώρες χωρίς παρέα συχνά μιλούν στον εαυτό τους.

Αυτό μπορεί να λειτουργεί ως τρόπος συντροφιάς, οργάνωσης της καθημερινότητας ή διατήρησης της πνευματικής εγρήγορσης.

Από μόνο του δεν αποτελεί λόγο ανησυχίας.

Η θετική αυτοομιλία κάνει πραγματικά καλό;

Οι ειδικοί απαντούν θετικά.

Η θετική αυτοομιλία μπορεί να:

• μειώσει το άγχος,
• αυξήσει την αυτοπεποίθηση,
• ενισχύσει την απόδοση,
• βοηθήσει στη λήψη αποφάσεων,
• καλλιεργήσει την ψυχική ανθεκτικότητα.

Γι’ αυτό χρησιμοποιείται ακόμη και σε προγράμματα αθλητικής ψυχολογίας, coaching και ψυχοθεραπείας.

Πότε η αυτοομιλία γίνεται ανησυχητική;

Παρότι στις περισσότερες περιπτώσεις είναι φυσιολογική, υπάρχουν ορισμένες καταστάσεις που χρειάζονται αξιολόγηση από ειδικό.

Ζήτησε βοήθεια αν η αυτοομιλία συνοδεύεται από:

• ακουστικές ή οπτικές παραισθήσεις,
• σύγχυση και αποδιοργανωμένη σκέψη,
• έντονη κοινωνική απομόνωση,
• συνεχή αρνητική ή προσβλητική κριτική προς τον εαυτό,
• σοβαρή κατάθλιψη ή ανεξέλεγκτο άγχος.

Επίσης, αν νιώθεις ότι μιλάς στον εαυτό σου επειδή βιώνεις έντονη μοναξιά ή δυσκολεύεσαι να λειτουργήσεις στην καθημερινότητα, είναι σημαντικό να απευθυνθείς σε ψυχολόγο ή ψυχίατρο.

Η έγκαιρη υποστήριξη μπορεί να βοηθήσει ουσιαστικά στην αντιμετώπιση των δυσκολιών.

Πώς να κάνεις την αυτοομιλία σύμμαχό σου

Μπορείς να αξιοποιήσεις αυτή τη φυσική λειτουργία του εγκεφάλου με απλές φράσεις όπως:

• «Μπορώ να το διαχειριστώ.»
• «Έχω ξεπεράσει δυσκολίες και στο παρελθόν.»
• «Ας κάνω ένα βήμα κάθε φορά.»
• «Δεν χρειάζεται να είμαι τέλειος.»

Οι μικρές αυτές φράσεις βοηθούν να αλλάξει σταδιακά ο τρόπος που αντιμετωπίζεις τις προκλήσεις.

Το να μιλάς στον εαυτό σου δεν σημαίνει ότι «χάνεις τα λογικά σου». Αντίθετα, αποτελεί μια φυσιολογική και συχνά ιδιαίτερα ωφέλιμη λειτουργία του ανθρώπινου εγκεφάλου. Η αυτοομιλία μπορεί να μειώσει το άγχος, να ενισχύσει τη συγκέντρωση, να οργανώσει τις σκέψεις και να σε βοηθήσει να αντιμετωπίσεις δύσκολες καταστάσεις με μεγαλύτερη ψυχραιμία.

Ωστόσο, όταν συνοδεύεται από παραισθήσεις, έντονη δυσφορία ή επηρεάζει σημαντικά την καθημερινή ζωή, αξίζει να ζητηθεί η συμβουλή ενός ειδικού ψυχικής υγείας. Στις περισσότερες περιπτώσεις, όμως, ο διάλογος με τον εαυτό μας είναι απλώς μια ακόμη απόδειξη του πόσο πολύπλοκος και εντυπωσιακός είναι ο ανθρώπινος νους.

Αν αυτό το άρθρο σου άνοιξε νέους τρόπους σκέψης, συνέχισε να εξερευνάς τον κόσμο των εναλλακτικών ιδεών μέσα από τις υπόλοιπες σελίδες της κατηγορίας  https://morfeszois.com/katigories/enallaktika/

Θέλεις περισσότερα άρθρα;  Ακολούθησέ μας στο https://www.facebook.com/profile.php?id=61574820057874  και το https://www.instagram.com/morfeszois/  για να μη χάνεις τίποτα!

Συντάκτρια  Δέσποινα Μπλάτζα https://morfeszois.com/