Πέντε άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους δίνοντας μάχη με τις φλόγες. Άνθρωποι που έγιναν ήρωες μέσα σε λίγες ώρες, την ώρα που προσπαθούσαν να προστατεύσουν ζωές, σπίτια και δάση.

Πίσω τους έμειναν οικογένειες που πενθούν. Γύρω τους έμειναν χιλιάδες καμένα στρέμματα, κατεστραμμένες περιουσίες και μια χώρα που για ακόμη ένα καλοκαίρι παρακολουθεί τις ίδιες εικόνες.

Το ερώτημα, όμως, δεν είναι μόνο τι συνέβη.

Το πραγματικό ερώτημα είναι αν όλα αυτά μπορούν να συμβαίνουν ξανά και ξανά σε μια κοινωνία που αυτοπροσδιορίζεται ως πολιτισμένη.

Όταν η καταστροφή γίνεται κανονικότητα

Τα τελευταία τουλάχιστον είκοσι χρόνια, κάθε καλοκαίρι επαναλαμβάνεται σχεδόν το ίδιο έργο.

Φωτιές στην Εύβοια. Στην Αττική. Στην Πελοπόννησο. Στη Χαλκιδική. Σε κάθε γωνιά της Ελλάδας όπου υπάρχει ακόμη δάσος.

Οι εικόνες αλλάζουν μόνο ως προς τον τόπο.

Η αγωνία, ο καπνός, οι εκκενώσεις και οι απώλειες παραμένουν ίδιες.

Κάποτε σοκαριζόμασταν.

Σήμερα απλώς περιμένουμε να μάθουμε ποια περιοχή θα καίγεται αύριο.

Και η απαξιωτική φράση κάποιων << συμβαίνουν αυτά>>

Και αυτό ίσως είναι το πιο ανησυχητικό.

Η κλιματική αλλαγή υπάρχει. Οι ευθύνες όμως δεν εξαφανίζονται.

Η κλιματική αλλαγή είναι πραγματικότητα.

Οι ακραίες θερμοκρασίες, οι ξηρασίες και οι ισχυροί άνεμοι δυσκολεύουν κάθε επιχείρηση κατάσβεσης.

Όμως η επίκληση της κλιματικής αλλαγής δεν μπορεί να αποτελεί τη μοναδική εξήγηση κάθε καλοκαίρι.

Η κοινωνία εξακολουθεί να αναρωτιέται:

• Τι έγινε με την υπογειοποίηση του ηλεκτρικού δικτύου;
• Πού βρίσκονται οι αντιπυρικές ζώνες στις περιοχές υψηλού κινδύνου;
• Πόσο ενισχύθηκε το προσωπικό;
• Πόσο εκπαιδεύτηκαν όσοι καλούνται να αντιμετωπίσουν ολοένα δυσκολότερες πυρκαγιές;
• Ποιος λογοδοτεί όταν τα ίδια λάθη επαναλαμβάνονται;

Τα ερωτήματα επιστρέφουν κάθε χρόνο.

Οι απαντήσεις σπάνια.

Ένα σπίτι δεν είναι αριθμός

Συχνά ακούμε τη φράση:

«Τα σπίτια ξαναγίνονται.»

Πραγματικά;

Ένα σπίτι δεν είναι μόνο τσιμέντο και τούβλα.

Είναι αναμνήσεις.

Είναι οικογενειακές στιγμές.

Είναι ο κόπος μιας ολόκληρης ζωής.

Αν κάποιος διαθέτει πολλές περιουσίες, ίσως μια απώλεια να αντιμετωπίζεται διαφορετικά.

Για τον άνθρωπο που έχασε το μοναδικό του σπίτι, όμως, δεν χάθηκε απλώς ένα κτίριο.

Χάθηκε η καθημερινότητά του.

Χάθηκε η ασφάλειά του.

Χάθηκε ένα κομμάτι της ζωής του.

Οι πυροσβέστες δεν είναι ήρωες μόνο τον Αύγουστο

Κάθε καλοκαίρι τους αποθεώνουμε.

Τους βλέπουμε να παλεύουν χωρίς ύπνο, χωρίς σταματημό, μέσα σε θερμοκρασίες που ξεπερνούν τα ανθρώπινα όρια.

Τον χειμώνα, όμως, η δημόσια συζήτηση συχνά αλλάζει.

Ξαφνικά ξεχνάμε τι πρόσφεραν.

Οι άνθρωποι που ρισκάρουν καθημερινά τη ζωή τους δεν χρειάζονται χειροκρότημα μόνο όταν οι κάμερες είναι στραμμένες πάνω τους.

Χρειάζονται ουσιαστική στήριξη, εκπαίδευση, εξοπλισμό και διαρκή αναγνώριση.

Ο σεβασμός δεν μπορεί να είναι εποχικός.

Μήπως συνηθίσαμε το αδιανόητο;

Συνηθίσαμε να βλέπουμε σπίτια να γίνονται στάχτη.

Συνηθίσαμε να μετράμε νεκρούς.

Συνηθίσαμε να βλέπουμε πυροσβεστικά αεροσκάφη και ελικόπτερα να συντρίβονται.

Συνηθίσαμε να βλέπουμε ζώα να χάνονται μέσα στις φλόγες.

Συνηθίσαμε να ακούμε κάθε χρόνο τις ίδιες δικαιολογίες.

Και όταν η καταστροφή γίνεται συνήθεια, τότε η κοινωνία κινδυνεύει περισσότερο από τη φωτιά.

Κινδυνεύει από την αδιαφορία.

Το «θαύμα» που ίσως δεν είναι

Μέσα στις στάχτες, ένας άνθρωπος σταματά με τη μηχανή του μπροστά σε ένα μικρό εκκλησάκι που έμεινε όρθιο.

Σηκώνει τα χέρια και φωνάζει:

«Θαύμα!»

Ίσως πράγματι να είναι συγκινητικό που ένα μικρό κτίσμα σώθηκε.

Όμως αξίζει να αναρωτηθούμε:

Το πραγματικό θαύμα δεν θα ήταν να μη θρηνούμε κάθε χρόνο ανθρώπινες ζωές;

Δεν θα ήταν θαύμα να μη χάνονται δάση που χρειάστηκαν αιώνες για να δημιουργηθούν;

Δεν θα ήταν θαύμα να μη βλέπουμε ζώα να καίγονται ζωντανά;

Δεν θα ήταν θαύμα να μη φοβάται κάθε περιοχή ότι κάποια στιγμή θα έρθει και η δική της σειρά;

Πολιτισμός σημαίνει πρόληψη, μνήμη και ευθύνη

Ο πολιτισμός δεν μετριέται από τα μνημεία.

Δεν μετριέται από τις δηλώσεις.

Ούτε από τις τηλεοπτικές εικόνες.

Μετριέται από το πώς προστατεύουμε τη ζωή.

Από το πώς φροντίζουμε το φυσικό περιβάλλον.

Από το πώς τιμούμε όσους θυσιάζονται.

Από το αν μαθαίνουμε από τα λάθη μας ή αν τα επαναλαμβάνουμε κάθε χρόνο.

Γιατί όταν οι τραγωδίες γίνονται μέρος της καθημερινότητας και οι ευθύνες χάνονται μέσα στον καπνό, τότε δεν μιλάμε μόνο για μια φυσική καταστροφή.

Μιλάμε για μια κρίση αξιών.

Η Ελλάδα δεν έχει ανάγκη από περισσότερες επικοινωνιακές διαχειρίσεις.

Έχει ανάγκη από πρόληψη, σχέδιο, λογοδοσία και σεβασμό προς τη ζωή.

Οι πέντε άνθρωποι που χάθηκαν δεν είναι αριθμοί.

Οι καμένες εκτάσεις δεν είναι απλώς στατιστικά στοιχεία.

Οι οικογένειες που έχασαν τα πάντα δεν είναι εικόνες ενός δελτίου ειδήσεων.

Και όσο συνεχίζουμε να θεωρούμε φυσιολογικό αυτό που δεν είναι, τόσο θα απομακρυνόμαστε από την ουσία του πολιτισμού.

Ίσως τελικά το πιο δύσκολο ερώτημα δεν είναι ποιος ευθύνεται.

Το πιο δύσκολο ερώτημα είναι:

Τι είδους πολιτισμό θέλουμε να αφήσουμε στις επόμενες γενιές;

                                                                              ΑΛΗΘΕΙΑ ΤΩΡΑ; ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ;

Συντάκτρια  Δέσποινα Μπλάτζα