Το Δωδεκαήμερο, από τα Χριστούγεννα έως τα Θεοφάνια, στον Πόντο ονομάζεται Καλαντόφωτα — μια υπέροχη λέξη της ποντιακής διαλέκτου που σημαίνει «καλές ημέρες». Ωστόσο, η χαρά των γιορτών συνδυαζόταν με μυστήρια και σκοτεινές παρουσίες, σύμφωνα με την ποντιακή λαογραφία.

Στον ελληνισμό του Πόντου, πίστευαν ότι κατά τη διάρκεια του Δωδεκαήμερου εμφανίζονταν πνεύματα και δαιμόνια, που επηρέαζαν τη ζωή των ανθρώπων. Εκτός από τους καλικάντζαρους, γνωστούς ως πιζήαλα, κυκλοφορούσαν και οι μάισσες — όμορφες αλλά επικίνδυνες γυναίκες, με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά: τα πόδια τους ήταν ανάποδα και είχαν την ικανότητα να κινούνται αόρατες ανάμεσα στους ανθρώπους.

Οι μάισσες θεωρούνταν εχθρικές προς τους ανθρώπους. Κακοποιούσαν βρέφη και λεχώνες, ζήλευαν τα παιδιά και παρακολουθούσαν κάθε κίνηση των ανθρώπων. Παντρεύονταν τη νύχτα, σε αόρατες τελετές με δικούς τους άνδρες, και έκλεβαν τα νυφικά για τις τελετές τους. Μετά τις τελετές γλεντούσαν με χορό και μουσική, παρόμοια με εκείνη των ανθρώπων. Οι μουσικές και οι λάμψεις των κεριών τους γίνονταν αντιληπτές από μακριά, προσθέτοντας μια μαγική ατμόσφαιρα στα Καλαντόφωτα.

Οι μάισσες είχαν «λημέρια» σε ερημωμένα μέρη, όπως ρέματα, γεφύρια, παλιούς μύλους, θάμνους και σπήλαια. Τη νύχτα καβαλούσαν άλογα και καλπάζαν, ενώ η ανθρώπινη επαφή μαζί τους ήταν επικίνδυνη. Δεν έπρεπε να τους μιλά κανείς, γιατί «έπαιρναν τη λαλιά», ούτε να ρίχνει νερό έξω από το σπίτι, ειδικά ζεστό, καθώς αυτό τις εξόργιζε.

Οι άνθρωποι προστατεύονταν με το «Πάτερ ημών», ξόρκια, σταυρό και αγιασμό, που τρομοκρατούσαν τις μάισσες και τις έκαναν να εξαφανίζονται. Η ποντιακή λέξη «μάισσα» έχει διατηρήσει και σήμερα τη σημασία της πονηρής και ραδιούργας γυναίκας, υπενθυμίζοντας τη διαχρονική σύνδεση των μύθων με την καθημερινή ζωή.

Τα Καλαντόφωτα, λοιπόν, δεν ήταν απλώς ένα γιορτινό διάστημα, αλλά μια εποχή γεμάτη μυστήριο, πνεύματα και παραδόσεις που συνδέουν τον Πόντο με τη μαγεία και τη λαϊκή φαντασία. Η πλούσια ποντιακή λαογραφία ζωντανεύει ακόμη και σήμερα, θυμίζοντας την ένταση ανάμεσα στο φως των γιορτών και τις σκοτεινές παρουσίες που τις συντρόφευαν.

Αν αυτό το άρθρο σου κίνησε το ενδιαφέρον, συνέχισε να εξερευνάς τον κόσμο του πολιτισμού μέσα από τις υπόλοιπες σελίδες της κατηγορίας  https://morfeszois.com/katigories/politismos/

Θέλεις περισσότερα άρθρα;  Ακολούθησέ μας στο https://www.facebook.com/profile.php?id=61574820057874  και το https://www.instagram.com/morfeszois/  για να μη χάνεις τίποτα!

Συντάκτρια  Δέσποινα Μπλάτζα –https://morfeszois.com/