Η Καθαρά Δευτέρα δεν είναι μόνο λαγάνα, χαρταετός και νηστεία.
Σε κάθε γωνιά της Ελλάδας επιβιώνουν έθιμα θορυβώδη, σατιρικά και συχνά… χαοτικά.

Πίσω από το γέλιο και το πείραγμα κρύβονται αρχαίες τελετές γονιμότητας, καλωσορίσματα της άνοιξης και συμβολικοί «εξαγνισμοί» πριν από τη Σαρακοστή.

Πόσα από αυτά γνωρίζουμε πραγματικά;

 Τα Αλευρομουτζουρώματα στο Γαλαξίδι

Στο Γαλαξίδι, η ήσυχη παραθαλάσσια πόλη μετατρέπεται σε… πεδίο μάχης.

Κάτοικοι και επισκέπτες:

• βάφονται με αλεύρι και φούμο

• πετούν σακούλες με χρωματιστή σκόνη

• γελούν χωρίς όρια

Το έθιμο ξεκίνησε στα χρόνια της Τουρκοκρατίας. Οι ναυτικοί μεταμφιέζονταν πριν φύγουν για ταξίδια, για να ξεχάσουν τον αποχωρισμό.

Σήμερα αποτελεί ένα από τα πιο «τρελά» δρώμενα της Ελλάδας.
Κανείς δεν μένει καθαρός.

 Ο Βλάχικος Γάμος στη Θήβα

Στη Θήβα, ο λεγόμενος «Βλάχικος Γάμος» δεν είναι κανονικός γάμος.

Είναι μια σατιρική θεατρική παράσταση δρόμου με ρίζες σε διονυσιακά δρώμενα.

Θα δείτε:

• άντρες ντυμένους νύφες

• τολμηρούς διαλόγους

• άφθονο κρασί και χορό

Το έθιμο κορυφώνεται την Καθαρά Δευτέρα και συμβολίζει την αναγέννηση της φύσης.
Η σάτιρα λειτουργεί ως κοινωνική εκτόνωση πριν τη νηστεία.

 Οι Κουδουνάτοι της Νάξου

Στη Νάξος, μορφές ντυμένες με δέρματα ζώων και τεράστια κουδούνια περιφέρονται στα χωριά.

Ο εκκωφαντικός ήχος:

• διώχνει τα κακά πνεύματα

• «ξυπνά» τη γη

• καλωσορίζει την άνοιξη

Το θέαμα θυμίζει περισσότερο παγανιστική τελετή παρά χριστιανικό έθιμο.

Κι όμως, επιβιώνει αιώνες.

 Το τράβηγμα του σχοινιού στην Κάρπαθο

Στην Κάρπαθος, δύο ομάδες τραβούν ένα τεράστιο σχοινί στην πλατεία.

Γύρω τους:

• μουσικοί

• πειράγματα

• ένταση και γέλιο

Η νίκη θεωρείται συμβολική.
Ο «δυνατός» κερδίζει την τύχη της χρονιάς.

Πρόκειται για επιβίωση αρχαίων αγροτικών τελετών καλής σοδειάς.

 Οι Φανοί της Μακεδονίας

Σε περιοχές της Μακεδονία, οι φωτιές της Αποκριάς καίγονται μέχρι και την Καθαρά Δευτέρα.

Γύρω από τους φανούς ακούγονται:

• σκωπτικά τραγούδια

• τολμηροί στίχοι

• χορός μέχρι αργά

Η σάτιρα λειτουργεί ως κάθαρση πριν την εγκράτεια της Σαρακοστής.

Η Καθαρά Δευτέρα είναι χριστιανική γιορτή.
Όμως πολλά από αυτά τα έθιμα είναι πολύ παλαιότερα.

Προέρχονται από:

• διονυσιακές τελετές

• γιορτές γονιμότητας

• καλωσόρισμα της άνοιξης

• τελετουργικό διώξιμο του κακού

Με απλά λόγια, πριν αρχίσει η περίοδος εγκράτειας, οι άνθρωποι έπρεπε να ξεσπάσουν.

Να γελάσουν.
Να θορυβήσουν.
Να «καθαρίσουν» ψυχικά.

Η Ελλάδα δεν πετά μόνο χαρταετούς την Καθαρά Δευτέρα.
Κρατά ζωντανές παραδόσεις αιώνων — άγριες, αστείες, βαθιά ανθρώπινες.

Αν αυτό το άρθρο σου κίνησε το ενδιαφέρον, συνέχισε να εξερευνάς τον κόσμο του πολιτισμού μέσα από τις υπόλοιπες σελίδες της κατηγορίας  https://morfeszois.com/katigories/politismos/

Θέλεις περισσότερα άρθρα;  Ακολούθησέ μας στο https://www.facebook.com/profile.php?id=61574820057874  και το https://www.instagram.com/morfeszois/  για να μη χάνεις τίποτα!

Συντάκτρια  Δέσποινα Μπλάτζα –https://morfeszois.com/