Μια σχέση που μοιάζει μοναδική

Υπάρχει κάτι ιδιαίτερο στη σχέση ανάμεσα σε μια γιαγιά και το εγγόνι της. Είναι ένας δεσμός γεμάτος τρυφερότητα, χαμόγελα και συχνά μια αγάπη που μοιάζει να μην έχει όρια.

Πολλοί γονείς έχουν παρατηρήσει ένα παράδοξο: η γιαγιά μπορεί να δείχνει μεγαλύτερο ενθουσιασμό όταν βλέπει το εγγόνι της, παρά όταν συναντά το ενήλικο πλέον παιδί της.

Τώρα, μια αμερικανική επιστημονική μελέτη έρχεται να δώσει μια πιθανή εξήγηση.

Τα ευρήματα δείχνουν ότι ο εγκέφαλος των γιαγιάδων μπορεί να ανταποκρίνεται διαφορετικά όταν βλέπουν τα εγγόνια τους. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η συναισθηματική ενεργοποίηση φαίνεται να είναι εντονότερη από εκείνη που παρατηρείται όταν κοιτούν φωτογραφίες των ενήλικων παιδιών τους.

Τι έδειξε η έρευνα

Ερευνητές του Πανεπιστημίου Emory στην Ατλάντα μελέτησαν μέσω λειτουργικής μαγνητικής τομογραφίας, γνωστής ως fMRI, τη δραστηριότητα του εγκεφάλου 50 γυναικών που είχαν τουλάχιστον ένα εγγόνι ηλικίας από 3 έως 12 ετών.

Οι συμμετέχουσες κλήθηκαν να κοιτάξουν φωτογραφίες διαφορετικών ανθρώπων.

Ανάμεσα στις εικόνες υπήρχαν φωτογραφίες:

• των εγγονιών τους,
• των ενήλικων παιδιών τους,
• αγνώστων ανθρώπων.

Οι επιστήμονες παρακολούθησαν ποιες περιοχές του εγκεφάλου ενεργοποιούνταν κάθε φορά.

Το αποτέλεσμα είχε ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Όταν οι γιαγιάδες έβλεπαν τα εγγόνια τους, ενεργοποιούνταν περισσότερο περιοχές του εγκεφάλου που συνδέονται με τη συναισθηματική επεξεργασία και την ενσυναίσθηση.

Η γιαγιά μπορεί να «νιώθει» το εγγόνι

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της έρευνας αφορά τη συναισθηματική ενσυναίσθηση.

Με απλά λόγια, φαίνεται πως όταν μια γιαγιά βλέπει το εγγόνι της να χαμογελά, μπορεί να συμμετέχει πιο έντονα στη χαρά του. Αντίστοιχα, όταν βλέπει το παιδί να κλαίει ή να δείχνει στενοχωρημένο, μπορεί να αισθανθεί πιο άμεσα τη δυσφορία του.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε γιαγιά αγαπά περισσότερο τα εγγόνια της από τα παιδιά της.

Η επιστημονική εξήγηση είναι πιο σύνθετη.

Τα ευρήματα δείχνουν ότι ο εγκέφαλος μπορεί να επεξεργάζεται διαφορετικά τη συναισθηματική σχέση με ένα μικρό παιδί, σε σύγκριση με τη σχέση με έναν ενήλικο γιο ή κόρη.

Και ίσως εδώ βρίσκεται ένα κομμάτι του μυστηρίου.

Γιατί η σχέση με τα εγγόνια είναι τόσο διαφορετική;

Η σχέση ανάμεσα σε γονείς και παιδιά αλλάζει με το πέρασμα του χρόνου.

Όταν τα παιδιά μεγαλώνουν, δημιουργούν τη δική τους ζωή. Έχουν εργασία, σύντροφο, οικογένεια και καθημερινές υποχρεώσεις.

Η σχέση παραμένει βαθιά, αλλά γίνεται διαφορετική.

Αντίθετα, τα εγγόνια φέρνουν στη ζωή των γιαγιάδων μια νέα μορφή οικογενειακής σύνδεσης.

Υπάρχει η χαρά της φροντίδας χωρίς το ίδιο βάρος της καθημερινής γονεϊκής ευθύνης.

Υπάρχει περισσότερος χρόνος για παιχνίδι, αγκαλιές και τρυφερότητα.

Υπάρχει, επίσης, η αίσθηση ότι ένας νέος άνθρωπος συνεχίζει την οικογενειακή ιστορία.

Όλα αυτά μπορεί να δημιουργούν ένα ιδιαίτερο συναισθηματικό περιβάλλον.

Συναισθηματική και νοητική ενσυναίσθηση

Η έρευνα έκανε ακόμη μία ενδιαφέρουσα παρατήρηση.

Όταν οι γιαγιάδες κοιτούσαν φωτογραφίες των ενήλικων παιδιών τους, ενεργοποιούνταν περισσότερο περιοχές που σχετίζονται με τη λεγόμενη νοητική ενσυναίσθηση.

Πρόκειται για την ικανότητα να κατανοούμε τι σκέφτεται ή τι αισθάνεται ένας άλλος άνθρωπος.

Με άλλα λόγια, απέναντι στο ενήλικο παιδί τους, οι γιαγιάδες φαίνεται να ενεργοποιούν περισσότερο την προσπάθεια κατανόησης.

Απέναντι στο εγγόνι, όμως, η συναισθηματική ανταπόκριση φαίνεται να είναι πιο άμεση.

Η διαφορά είναι λεπτή, αλλά σημαντική.

Δεν αφορά το πόσο αγαπά κάποιος έναν άνθρωπο. Αφορά τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος επεξεργάζεται διαφορετικές μορφές οικογενειακού δεσμού.

Τι σημαίνει αυτό για την ψυχολογία της οικογένειας;

Η συγκεκριμένη έρευνα προσφέρει μια ενδιαφέρουσα ματιά στην ψυχολογία των οικογενειακών σχέσεων.

Οι δεσμοί ανάμεσα σε παππούδες, γιαγιάδες και εγγόνια δεν είναι απλώς κοινωνικές ή οικογενειακές σχέσεις. Μπορούν να αποτελούν σημαντικό κομμάτι της συναισθηματικής ζωής και των δύο γενεών.

Για ένα παιδί, η παρουσία μιας γιαγιάς μπορεί να προσφέρει ασφάλεια, αποδοχή και μια διαφορετική μορφή αγάπης.

Για τη γιαγιά, η σχέση αυτή μπορεί να δημιουργεί έντονα συναισθήματα χαράς, προστασίας και σύνδεσης.

Ίσως, λοιπόν, η εικόνα της γιαγιάς που χαμογελά μόλις ακούσει ότι «έρχονται τα εγγόνια» να μην είναι καθόλου τυχαία.

Το πιο σημαντικό συμπέρασμα είναι πως η έρευνα δεν αποδεικνύει ότι οι γιαγιάδες αγαπούν περισσότερο τα εγγόνια τους από τα παιδιά τους.

Η αγάπη δεν μετριέται με μια εγκεφαλική απεικόνιση.

Αυτό που φαίνεται να αλλάζει είναι ο τρόπος με τον οποίο ενεργοποιούνται συγκεκριμένα εγκεφαλικά δίκτυα όταν οι γιαγιάδες βλέπουν διαφορετικά μέλη της οικογένειάς τους.

Και αυτό μπορεί να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε καλύτερα γιατί η σχέση γιαγιάς και εγγονιού είναι τόσο ξεχωριστή.

Ίσως τελικά η «τρέλα» των γιαγιάδων για τα εγγόνια να κρύβει κάτι πολύ πιο βαθύ.

Έναν δεσμό που συνδυάζει την οικογενειακή συνέχεια, τη χαρά της φροντίδας και μια ιδιαίτερα έντονη μορφή συναισθηματικής ενσυναίσθησης.

Και ίσως γι’ αυτό, για πολλές γιαγιάδες, ένα παιδικό χαμόγελο από το εγγόνι τους να μπορεί να φωτίσει ολόκληρη την ημέρα τους.

Αν αυτό το άρθρο σου άνοιξε νέους τρόπους σκέψης, συνέχισε να εξερευνάς τον κόσμο των εναλλακτικών ιδεών μέσα από τις υπόλοιπες σελίδες της κατηγορίας  https://morfeszois.com/katigories/enallaktika/

Θέλεις περισσότερα άρθρα;  Ακολούθησέ μας στο https://www.facebook.com/profile.php?id=61574820057874  και το https://www.instagram.com/morfeszois/  για να μη χάνεις τίποτα!

Συντάκτρια  Δέσποινα Μπλάτζα https://morfeszois.com/