Κάστρο Κυθήρων: Γιατί το λένε «Μάτι της Κρήτης»

Ένα κάστρο με θέα σε τρεις θάλασσες
Στην κορυφή ενός απότομου βράχου, πάνω από τη Χώρα των Κυθήρων, στέκεται ένα από τα πιο εντυπωσιακά ιστορικά μνημεία του νησιού.
Είναι το Κάστρο των Κυθήρων, ένα φρούριο που δεν εντυπωσιάζει μόνο για την ιστορία και την αρχιτεκτονική του. Η πραγματική του δύναμη βρίσκεται στη μοναδική θέση του.
Από εδώ, το βλέμμα ανοίγεται προς το Ιόνιο, το Αιγαίο και το Κρητικό Πέλαγος.
Και ακριβώς αυτή η στρατηγική θέση εξηγεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά ονόματα που συνδέθηκαν με το κάστρο.
Οι Ενετοί το αποκαλούσαν «Occhio di Candia», δηλαδή «Μάτι της Κρήτης».
Γιατί ονομάστηκε «Μάτι της Κρήτης»;
Η απάντηση βρίσκεται στη γεωγραφική θέση των Κυθήρων.
Το νησί βρίσκεται σε ένα σημαντικό θαλάσσιο σταυροδρόμι ανάμεσα στην Πελοπόννησο και την Κρήτη. Για τους Ενετούς, ο έλεγχος αυτής της περιοχής είχε μεγάλη στρατηγική σημασία.
Το Κάστρο της Χώρας χτίστηκε σε σημείο που προσέφερε εξαιρετική εποπτεία της θάλασσας. Από τις πολεμίστρες και τα ψηλά σημεία του μπορούσαν να παρακολουθούν τις θαλάσσιες διαδρομές και την κίνηση των πλοίων.
Έτσι, το κάστρο λειτουργούσε σαν ένα πραγματικό «μάτι» στραμμένο προς την Κρήτη.
Η ονομασία «Μάτι της Κρήτης» δεν είναι, επομένως, απλώς ένας ποιητικός χαρακτηρισμός. Περιγράφει τον σημαντικό ρόλο που είχε το κάστρο ως παρατηρητήριο και οχυρό σε μια περιοχή όπου οι θαλάσσιες διαδρομές ήταν ζωτικής σημασίας.
Μια ολόκληρη πολιτεία πίσω από τα τείχη
Το Κάστρο των Κυθήρων δεν ήταν μια απλή στρατιωτική εγκατάσταση.
Μέσα στην οχύρωσή του αναπτύχθηκε μια ολόκληρη οργανωμένη πολιτεία, όπου συνυπήρχαν κατοικίες, διοικητικά κτίρια, θρησκευτικά μνημεία και χώροι απαραίτητοι για την καθημερινή ζωή.
Αυτό είναι ένα από τα στοιχεία που κάνουν την επίσκεψη στο κάστρο τόσο ενδιαφέρουσα.
Περπατώντας ανάμεσα στα ερείπια και τα παλιά κτίσματα, ο επισκέπτης δεν βλέπει μόνο ένα φρούριο. Μπορεί να φανταστεί έναν ζωντανό οικισμό που για αιώνες αποτελούσε σημαντικό κέντρο εξουσίας και άμυνας.
Εκεί όπου συναντήθηκαν διαφορετικές παραδόσεις
Ένα από τα πιο ξεχωριστά χαρακτηριστικά του κάστρου είναι η συνύπαρξη λατινικών και ορθόδοξων μνημείων.
Η ιστορία των Κυθήρων έχει επηρεαστεί έντονα από την ενετική παρουσία και τις διαφορετικές πολιτισμικές και θρησκευτικές παραδόσεις που πέρασαν από το νησί.
Ανάμεσα στα μνημεία της περιοχής ξεχωρίζουν η Παναγία η Μυρτιδιώτισσα, που συνδέεται με την παλαιότερη καθολική παρουσία, καθώς και η Παναγία η Ορφανή.
Η παρουσία τους μέσα στον ίδιο ιστορικό χώρο αποτυπώνει με μοναδικό τρόπο το σύνθετο παρελθόν των Κυθήρων.
Το Παλάτι των Προβλεπτών
Ένα ακόμη σημαντικό σημείο του κάστρου είναι το Παλάτι των Προβλεπτών.
Το επιβλητικό αυτό κτίριο αποτελούσε την κατοικία του Ενετού διοικητή, γνωστού ως Προβλεπτή.
Σήμερα, ο χώρος συνδέεται με το Ιστορικό Αρχείο Κυθήρων, το οποίο αποτελεί πολύτιμη πηγή για τη μελέτη της ιστορίας του νησιού.
Έγγραφα και ιστορικά τεκμήρια, με ρίζες ακόμη και στον 16ο αιώνα, φωτίζουν διαφορετικές πτυχές της ζωής στα Κύθηρα και βοηθούν να κατανοήσουμε καλύτερα τον ρόλο που διαδραμάτισε το νησί μέσα στους αιώνες.
Οι στέρνες και οι φυλακές
Η ζωή μέσα σε ένα μεσαιωνικό και μεταγενέστερο οχυρό απαιτούσε αυτάρκεια.
Για τον λόγο αυτό, στο Κάστρο υπήρχαν μεγάλες στέρνες που εξασφάλιζαν την απαραίτητη ποσότητα νερού σε δύσκολες περιόδους ή ακόμη και σε περίπτωση πολιορκίας.
Υπήρχαν επίσης χώροι που συνδέονται με τις παλιές φυλακές, θυμίζοντας στον επισκέπτη ότι το κάστρο δεν ήταν μόνο κατοικημένος τόπος αλλά και κέντρο διοίκησης, άμυνας και ελέγχου.
Κάθε γωνιά του μοιάζει να αποκαλύπτει ένα διαφορετικό κομμάτι της ιστορίας.
Η θέα που εξηγεί τα πάντα
Ωστόσο, υπάρχει ένα σημείο όπου ο επισκέπτης καταλαβαίνει πραγματικά γιατί το Κάστρο των Κυθήρων απέκτησε τόσο σημαντικό ρόλο.
Είναι όταν στέκεται ψηλά και κοιτάζει τη θάλασσα.
Κάτω από το κάστρο απλώνεται η Χώρα των Κυθήρων, με τα λευκά σπίτια της να ακολουθούν την πλαγιά του βράχου.
Λίγο πιο πέρα βρίσκεται το Καψάλι, το γραφικό επίνειο του νησιού, με τους δύο χαρακτηριστικούς κόλπους του.
Στο βάθος ξεχωρίζει η βραχονησίδα Χύτρα, ενώ τις ημέρες με καθαρή ατμόσφαιρα το βλέμμα μπορεί να φτάσει ακόμη μακρύτερα, προς τις κορυφές της Κρήτης.
Τότε η ονομασία «Μάτι της Κρήτης» αποκτά πραγματικό νόημα.
Ένα ταξίδι στην ιστορία των Κυθήρων
Το Κάστρο της Χώρας είναι ένα από τα σημεία που αποκαλύπτουν καλύτερα τη στρατηγική και πολιτιστική σημασία των Κυθήρων.
Η θέση του, η θέα, τα μνημεία και η ιστορία του δημιουργούν ένα μοναδικό σκηνικό.
Είναι ένας τόπος όπου η ιστορία συναντά το τοπίο.
Εκεί όπου κάποτε οι φρουροί παρακολουθούσαν τη θάλασσα για να εντοπίσουν τα πλοία που πλησίαζαν, σήμερα ο ταξιδιώτης στέκεται στις ίδιες πλαγιές και απολαμβάνει ένα από τα πιο εντυπωσιακά πανοράματα του νησιού.
Και ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη γοητεία του Κάστρου Κυθήρων: ένα παλιό «μάτι» της Μεσογείου που συνεχίζει ακόμη να κοιτάζει τη θάλασσα.
Αν σου άρεσε αυτό το ταξίδι, δες περισσότερους προορισμούς και εμπνεύσου από τα υπόλοιπα άρθρα της κατηγορίας https://morfeszois.com/katigories/taksidia/
Θέλεις περισσότερα άρθρα; Ακολούθησέ μας στο https://www.facebook.com/profile.php?id=61574820057874 και το https://www.instagram.com/morfeszois/ για να μη χάνεις τίποτα!
Συντάκτρια Δέσποινα Μπλάτζα –https://morfeszois.com



