Ο φόβος έχει απλώσει τα «υφαντά» του σε πολλές πτυχές της καθημερινότητας.
Για πολλούς ανθρώπους, μοιάζει με ένα αόρατο πέπλο που σκεπάζει τη ζωή τους. Τους κάνει να μένουν σιωπηλοί, διστακτικοί και αδρανείς.

Φόβος για το αύριο.
Φόβος για το μέλλον.
Φόβος για την προσωπική εξέλιξη.

Εμφανίζεται σε κάθε επίπεδο της ζωής: κοινωνικό, συναισθηματικό και επαγγελματικό.

Ωστόσο, η ζωή αρχίζει πραγματικά όταν ο φόβος παύει να μας καθορίζει.

Τι είναι ο φόβος

Ο φόβος είναι ένα φυσιολογικό συναίσθημα.
Αποτελεί έναν μηχανισμό προστασίας που βοηθά τον άνθρωπο να αναγνωρίζει κινδύνους και να προστατεύει την υγεία ή ακόμη και την ύπαρξή του.

Υπάρχουν δύο βασικές μορφές φόβου:

Πραγματικός φόβος
Εμφανίζεται όταν υπάρχει μια πραγματική απειλή.

Φανταστικός φόβος
Δημιουργείται από το μυαλό και βασίζεται σε υποθετικά σενάρια που συχνά δεν συμβαίνουν ποτέ.

Στην καθημερινότητα, ο δεύτερος είναι αυτός που περιορίζει περισσότερο τον άνθρωπο.

Οι βασικές κατηγορίες φόβου

Στην ψυχολογία, ο φόβος χωρίζεται σε δύο βασικές κατηγορίες.

Έμφυτος φόβος

Ο φόβος αυτοσυντήρησης.
Πρόκειται για ένα ένστικτο που βοηθά τον άνθρωπο να επιβιώσει.

Επίκτητος φόβος

Αναπτύσσεται μέσα από το περιβάλλον.
Δημιουργείται από εμπειρίες, κοινωνικά μηνύματα και από όσα μάθαμε από γονείς, φίλους ή την κοινωνία.

Πολλοί από τους φόβους μας δεν είναι δικοί μας. Τους υιοθετήσαμε χωρίς να το καταλάβουμε.

Η δύναμη της συνήθειας

Πολλές φορές ο φόβος δεν είναι ο πραγματικός δεσμοφύλακας.
Είναι η συνήθεια.

Ένα γνωστό παράδειγμα περιγράφεται στο βιβλίο «Ο αλυσοδεμένος ελέφαντας» του Χόρχε Μπουκάι.

Η ιστορία μιλά για έναν ελέφαντα σε τσίρκο.
Όταν ήταν μικρός, ήταν δεμένος με μια βαριά αλυσίδα. Προσπάθησε να ελευθερωθεί, αλλά δεν τα κατάφερε.

Μεγάλωσε όμως.
Έγινε πανίσχυρος.

Παρόλα αυτά δεν προσπάθησε ποτέ ξανά να σπάσει την αλυσίδα.
Στο μυαλό του είχε ήδη χαραχτεί η ιδέα ότι δεν μπορεί.

Έτσι λειτουργούν και πολλοί ανθρώπινοι φόβοι.

Ο φόβος και οι σκέψεις μας

Όταν φοβόμαστε κάτι, αρχίζουμε να δημιουργούμε σενάρια.
Το μυαλό αναπαράγει εικόνες, λεπτομέρειες και πιθανά αρνητικά αποτελέσματα.

Αυτό δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο:

σκέψη → φόβος → περισσότερο άγχος → ακόμη περισσότερες σκέψεις.

Με τον καιρό, ο φόβος μοιάζει πραγματικός ακόμη κι όταν δεν είναι.

Φόβος και φοβία

Είναι σημαντικό να ξεχωρίζουμε δύο έννοιες.

Φόβος
Είναι μια φυσιολογική αντίδραση μπροστά σε μια πραγματική απειλή.

Φοβία
Ανήκει στις αγχώδεις διαταραχές και εμφανίζεται συχνά σε περιόδους έντονου άγχους ή στρες.

Η διαφορά είναι ότι η φοβία ενεργοποιείται ακόμη και όταν δεν υπάρχει πραγματικός κίνδυνος.

Η έξοδος από το «σπήλαιο»

Στην περίφημη Αλληγορία του Σπηλαίου, ο Πλάτων περιγράφει ανθρώπους που ζουν δεσμώτες μέσα σε ένα σπήλαιο.

Βλέπουν μόνο σκιές.
Τις θεωρούν πραγματικότητα γιατί δεν έχουν δει τίποτε άλλο.

Όταν ένας από αυτούς βγει στο φως, ανακαλύπτει έναν εντελώς διαφορετικό κόσμο.

Η αλληγορία αυτή μοιάζει πολύ με τον τρόπο που λειτουργεί ο φόβος.
Μας κρατά σε ένα περιορισμένο πλαίσιο αντίληψης.

Το ερώτημα είναι απλό:

Θα μείνουμε στις σκιές ή θα βγούμε στο φως;

Πώς να αντιμετωπίσεις τον φόβο

Η ψυχολογία δείχνει ότι η αντιμετώπιση του φόβου ξεκινά από την επίγνωση.

Μερικά απλά βήματα μπορούν να βοηθήσουν:

• Ζήσε περισσότερο στο παρόν και όχι στο μέλλον.
• Παρατήρησε τις σκέψεις σου χωρίς να τις κρίνεις.
• Απόλαυσε μικρές καθημερινές στιγμές.
• Σπάσε τη δύναμη της ρουτίνας.
• Άνοιξε την καρδιά σου σε νέες εμπειρίες.

Όταν ο νους μετακινείται στο τώρα, η ένταση του φόβου μειώνεται σημαντικά.

Η ζωή αρχίζει όταν ανοίξεις τα παράθυρα

Ο φόβος μπορεί να μοιάζει με φυλακή.
Όμως η πόρτα της είναι σχεδόν πάντα ανοιχτή.

Άνοιξε τα παράθυρα.
Άφησε το φως να μπει.

Χαμογέλα.
Γέμισε την καρδιά σου με αγάπη και αισιοδοξία.

Η ζωή δεν βρίσκεται στο «κάποτε».
Βρίσκεται στο σήμερα.

Και το σήμερα δεν θα ξανάρθει ποτέ.

Αν αυτό το άρθρο σου άνοιξε νέους τρόπους σκέψης, συνέχισε να εξερευνάς τον κόσμο των εναλλακτικών ιδεών μέσα από τις υπόλοιπες σελίδες της κατηγορίας  https://morfeszois.com/katigories/enallaktika/

Θέλεις περισσότερα άρθρα;  Ακολούθησέ μας στο https://www.facebook.com/profile.php?id=61574820057874  και το https://www.instagram.com/morfeszois/  για να μη χάνεις τίποτα!

Συντάκτρια  Δέσποινα Μπλάτζα https://morfeszois.com/