Πώς βγήκε η λέξη «Γιουσουρούμ»;

Μια λέξη που χρησιμοποιούμε ακόμη και σήμερα για παλιά αντικείμενα, παλιατζίδικα και υπαίθρια παζάρια κρύβει πίσω της μια πραγματική αθηναϊκή ιστορία.

Όταν λέμε «θα πάω στο γιουσουρούμ», συνήθως εννοούμε ένα παζάρι με παλιά, μεταχειρισμένα αντικείμενα, αντίκες ή αντικείμενα άλλης εποχής. Όμως η λέξη δεν ξεκίνησε ως ονομασία αγοράς.

Ξεκίνησε από ένα επώνυμο.

Από ένα οικογενειακό όνομα σε μια ολόκληρη αγορά

Η λέξη «γιουσουρούμ» συνδέθηκε με την ελληνοεβραϊκή οικογένεια Γιουσουρούμ, η οποία εγκαταστάθηκε στην Αθήνα τον 19ο αιώνα.

Ο Μποχώρ Γιουσουρούμ, που είχε έρθει από τη Σμύρνη, εγκαταστάθηκε στην περιοχή γύρω από την Ερμού και την Καραϊσκάκη. Εκεί διατηρούσε κατάστημα με ενδύματα, ενώ εμπορεύματα μεταφέρονταν και στο παζάρι της πλατείας Αβησσυνίας. Με τα χρόνια, το οικογενειακό όνομα συνδέθηκε τόσο έντονα με το συγκεκριμένο εμπόριο, ώστε πέρασε από το όνομα της οικογένειας στην ίδια την αγορά.

Έτσι, το «Γιουσουρούμ» έγινε συνώνυμο του παζαριού και των παλιατζίδικων.

Το Μοναστηράκι και η πλατεία Αβησσυνίας

Η περιοχή του Μοναστηρακίου ήταν για πολλά χρόνια ένα από τα σημαντικότερα εμπορικά σημεία της Αθήνας.

Στην πλατεία Αβησσυνίας αναπτύχθηκε μια ζωντανή αγορά όπου μπορούσε κανείς να βρει παλιά αντικείμενα, μεταχειρισμένα είδη, έπιπλα, ρούχα και διάφορα αντικείμενα που περνούσαν από χέρι σε χέρι.

Το όνομα Γιουσουρούμ συνδέθηκε σταδιακά με αυτή την αγορά. Η χρήση του εξαπλώθηκε και τελικά πέρασε στην καθημερινή γλώσσα.

Η λέξη καταγράφεται πλέον ως κοινό ουσιαστικό και χρησιμοποιείται για την πιάτσα των παλιατζίδικων ή γενικότερα για μια αγορά παλιών και μεταχειρισμένων αντικειμένων.

Πώς έγινε καθημερινή ελληνική λέξη;

Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο ενδιαφέρον κομμάτι της ιστορίας.

Το «Γιουσουρούμ» δεν έμεινε απλώς ως όνομα μιας οικογένειας ή μιας συγκεκριμένης περιοχής της Αθήνας.

Πέρασε στη γλώσσα.

Όταν μια εμπορική δραστηριότητα συνδέθηκε για χρόνια με την οικογένεια Γιουσουρούμ, το επώνυμο άρχισε να χρησιμοποιείται για να περιγράψει και τον ίδιο τον χώρο όπου γινόταν το εμπόριο.

Με αυτόν τον τρόπο, ένα οικογενειακό όνομα μετατράπηκε σε καθημερινή λέξη.

Σήμερα μπορούμε να πούμε «θα ψάξω στο γιουσουρούμ» χωρίς απαραίτητα να αναφερόμαστε σε ένα συγκεκριμένο κατάστημα. Η λέξη έχει αποκτήσει ευρύτερη σημασία και παραπέμπει σε παζάρι, παλιατζίδικα, παλιά αντικείμενα και έναν κόσμο γεμάτο αντικείμενα με ιστορία.

Μια λέξη που κρατά ζωντανό το παρελθόν

Ίσως γι’ αυτό η λέξη «γιουσουρούμ» έχει μια ιδιαίτερη γοητεία.

Δεν περιγράφει απλώς μια αγορά.

Φέρνει στο μυαλό παλιά αντικείμενα, ξύλινα έπιπλα, βιβλία, ρολόγια, φωτογραφίες, πινακίδες, εργαλεία και μικρούς θησαυρούς που κάποτε ανήκαν σε άλλους ανθρώπους.

Κάθε αντικείμενο μπορεί να έχει τη δική του ιστορία.

Και κάπως έτσι, το Μοναστηράκι και η πλατεία Αβησσυνίας έγιναν συνδεδεμένα με έναν ιδιαίτερο κόσμο της παλιάς Αθήνας. Το «Γιουσουρούμ» πέρασε από την οικογενειακή ιστορία στην ιστορία της πόλης και, τελικά, στο ίδιο το ελληνικό λεξιλόγιο.

Το ήξερες;

Την επόμενη φορά που θα ακούσεις τη φράση «πάμε στο γιουσουρούμ», θυμήσου ότι πίσω από αυτή τη συνηθισμένη λέξη υπάρχει μια οικογένεια, ένα παλιό αθηναϊκό παζάρι και μια ιστορία που ξεκινά από τον 19ο αιώνα.

Ένα επώνυμο έγινε αγορά.
Και μια αγορά έγινε λέξη.

Αν αυτό το άρθρο σου κίνησε το ενδιαφέρον, συνέχισε να εξερευνάς τον κόσμο του πολιτισμού μέσα από τις υπόλοιπες σελίδες της κατηγορίας  https://morfeszois.com/katigories/politismos/

Θέλεις περισσότερα άρθρα;  Ακολούθησέ μας στο https://www.facebook.com/profile.php?id=61574820057874  και το https://www.instagram.com/morfeszois/  για να μη χάνεις τίποτα!

Συντάκτρια  Δέσποινα Μπλάτζα –https://morfeszois.com