Τα social media έχουν γίνει μέρος της καθημερινότητάς μας. Μας ενημερώνουν, μας ψυχαγωγούν και μας φέρνουν πιο κοντά με άλλους ανθρώπους.

Ωστόσο, πίσω από αυτή τη φαινομενικά αθώα χρήση, κρύβεται ένα φαινόμενο που προβληματίζει ολοένα και περισσότερο τους ειδικούς: η επιθετικότητα και η απώλεια της κριτικής σκέψης στο διαδίκτυο.

Όλο και πιο συχνά, μια απλή διαφορετική άποψη μπορεί να προκαλέσει καταιγισμό επιθέσεων, ύβρεων και προσωπικών χαρακτηρισμών. Το ερώτημα είναι απλό: γιατί συμβαίνει αυτό;

Ο βομβαρδισμός πληροφοριών που αλλάζει τη σκέψη

Σύμφωνα με την κλινική ψυχολόγο και ερευνήτρια Αγνή Μαριακάκη, ο βασικός λόγος είναι η υπερβολική πληροφορία που δεχόμαστε καθημερινά.

Τα κοινωνικά δίκτυα μας εκθέτουν σε έναν αδιάκοπο καταιγισμό ειδήσεων, απόψεων και σχολίων. Πολλά από αυτά είναι επιφανειακά ή ατεκμηρίωτα.

Αυτό δημιουργεί ένα σοβαρό πρόβλημα:
ο εγκέφαλος σταδιακά σταματά να επεξεργάζεται βαθιά τις πληροφορίες.

Η κρίση – δηλαδή η ικανότητα να διασταυρώνουμε δεδομένα και να σκεφτόμαστε πριν αντιδράσουμε – αρχίζει να εξασθενεί.

Με απλά λόγια, καταναλώνουμε πληροφορία χωρίς να την επεξεργαζόμαστε.

Γιατί οι άνθρωποι γίνονται τόσο επιθετικοί online

Ένα από τα πιο συχνά φαινόμενα στα social media είναι η έντονη επιθετικότητα απέναντι σε διαφορετικές απόψεις.

Όταν κάποιος εκφράσει μια γνώμη που δεν συμφωνεί με τη «γραμμή» της πλειοψηφίας, μπορεί να δεχτεί επιθέσεις που ξεφεύγουν από κάθε όριο.

Οι αντιδράσεις δεν περιορίζονται στην άποψη.
Συχνά επεκτείνονται σε προσωπικές επιθέσεις:

• στην εμφάνιση
• στον χαρακτήρα
• στη ζωή του ανθρώπου

Το αποτέλεσμα είναι ένα ψηφιακό «λαϊκό δικαστήριο» όπου η ψυχραιμία και η λογική σπάνια έχουν χώρο.

Πώς λειτουργεί ο εγκέφαλος σε τραγικά γεγονότα

Ένα ακόμη ενδιαφέρον ψυχολογικό φαινόμενο εμφανίζεται όταν συζητούνται τραγικά περιστατικά.

Ο ανθρώπινος εγκέφαλος προσπαθεί να εντοπίσει ένα «λάθος» στη συμπεριφορά του θύματος. Με αυτό τον τρόπο δημιουργείται η ψευδαίσθηση ελέγχου.

Με άλλα λόγια, αν πιστέψουμε ότι το θύμα έκανε κάποιο λάθος, τότε αισθανόμαστε ότι εμείς μπορούμε να αποφύγουμε μια παρόμοια μοίρα.

Η πραγματικότητα όμως είναι διαφορετική.

Η βία δεν είναι αποτέλεσμα των επιλογών του θύματος. Είναι αποτέλεσμα της απόφασης του θύτη.

Το τυχαίο και το απρόβλεπτο αποτελούν μέρος της ζωής.

Όταν η μάζα αντικαθιστά την προσωπική σκέψη

Τα social media ενισχύουν τη λεγόμενη «σκέψη της αγέλης».

Οι άνθρωποι συχνά υιοθετούν τη γνώμη της πλειοψηφίας χωρίς να την εξετάσουν.

Αυτό συμβαίνει για δύο λόγους:

1. Θέλουμε να ανήκουμε σε μια ομάδα.
2. Δεν αφιερώνουμε χρόνο για βαθύτερη σκέψη.

Το αποτέλεσμα είναι ότι πολλοί άνθρωποι αντιδρούν αυτόματα, χωρίς να αναρωτηθούν:

• Είναι σωστή αυτή η πληροφορία;
• Γιατί πιστεύω αυτό που πιστεύω;
• Υπάρχει και άλλη πλευρά;

Η χαμένη δεξιότητα της κριτικής σκέψης

Η κριτική σκέψη θεωρείται μία από τις σημαντικότερες ανθρώπινες δεξιότητες.

Περιλαμβάνει:

• έλεγχο των πληροφοριών
• αναστοχασμό
• κατανόηση των αιτιών πίσω από ένα γεγονός

Όταν όμως ο εγκέφαλος κατακλύζεται από συνεχή ροή πληροφοριών, δυσκολεύεται να λειτουργήσει με αυτόν τον τρόπο.

Είναι σαν ένας υπολογιστής που γεμίζει αρχεία και δεν έχει πλέον χώρο για επεξεργασία.

Η δύναμη της συμπόνιας

Η λύση δεν βρίσκεται στην περισσότερη κριτική, αλλά στην περισσότερη κατανόηση.

Η συμπόνια είναι ένα από τα πιο ισχυρά ανθρώπινα χαρακτηριστικά. Μας επιτρέπει να δούμε τον άλλο άνθρωπο πέρα από τα στερεότυπα και τις γρήγορες κρίσεις.

Πριν εκφράσουμε μια άποψη ή μια κατηγορία, αξίζει να αναρωτηθούμε:

• Γιατί συνέβη αυτό;
• Τι μπορεί να κρύβεται πίσω από την κατάσταση;
• Πώς θα ένιωθα αν ήμουν στη θέση του άλλου;

Η επίκριση εξαπλώνεται γρήγορα και δημιουργεί ένα κύμα αρνητικότητας.
Η συμπόνια, αντίθετα, μπορεί να κάνει τον κόσμο λίγο καλύτερο.

Τα social media δεν είναι από μόνα τους κακά. Είναι εργαλεία.

Όμως ο τρόπος που τα χρησιμοποιούμε μπορεί να επηρεάσει βαθιά τη σκέψη, τη συμπεριφορά και την ψυχική μας υγεία.

Η λύση είναι απλή αλλά απαιτητική:

• να σταματάμε για λίγο πριν αντιδράσουμε
• να διασταυρώνουμε τις πληροφορίες
• να σκεφτόμαστε πριν κρίνουμε

Γιατί τελικά, η πραγματική δύναμη ενός ανθρώπου δεν είναι να καταδικάζει, αλλά να κατανοεί.

Αν αυτό το άρθρο σου πρόσφερε κάτι πολύτιμο, συνέχισε να φροντίζεις το σώμα και το μυαλό σου μέσα από τις υπόλοιπες σελίδες της κατηγορίας  https://morfeszois.com/katigories/ygeia/

Θέλεις περισσότερα άρθρα;  Ακολούθησέ μας στο https://www.facebook.com/profile.php?id=61574820057874  και το https://www.instagram.com/morfeszois/  για να μη χάνεις τίποτα!

Συντάκτρια  Δέσποινα Μπλάτζα – https://morfeszois.com