Υπάρχουν φρούτα που συνδέονται τόσο έντονα με το ελληνικό καλοκαίρι, ώστε η γεύση τους να θυμίζει αμέσως αυλή, χωριό και ζεστές ημέρες.

Τα σύκα είναι ένα από αυτά.

Γλυκά, αρωματικά και γεμάτα μικρούς καρπούς στο εσωτερικό τους, αποτελούν έναν ξεχωριστό θησαυρό της ελληνικής φύσης. Τρώγονται φρέσκα, αλλά και αποξηραμένα, ενώ μπορούν να δώσουν ιδιαίτερη γεύση σε σαλάτες και πολλές καλοκαιρινές δημιουργίες.

Η εποχή τους ξεκινά συνήθως μέσα στο καλοκαίρι. Ανάλογα με την ποικιλία και την περιοχή, η ωρίμανσή τους μπορεί να συνεχίζεται από τα μέσα Ιουλίου έως και τον Οκτώβριο.

Γιατί τα σύκα είναι τόσο ξεχωριστά;

Η συκιά (Ficus carica) αποτελεί ένα χαρακτηριστικό δέντρο της μεσογειακής φύσης.

Τα σύκα έχουν μακρά παρουσία στη διατροφή των ανθρώπων και συνδέονται ιδιαίτερα με την ελληνική παράδοση. Σήμερα συνεχίζουν να αποτελούν αγαπημένη καλοκαιρινή επιλογή, είτε καταναλώνονται μόνα τους είτε συνοδεύουν άλλα τρόφιμα.

Μάλιστα, υπάρχει μια ενδιαφέρουσα βοτανική λεπτομέρεια.

Αυτό που αποκαλούμε καθημερινά «σύκο» δεν είναι στην πραγματικότητα ένας απλός καρπός. Πρόκειται για μια ιδιαίτερη ταξιανθία, η οποία εξελίσσεται σε ταξικαρπία που ονομάζεται «συκόνιο».

Μέσα στη χαρακτηριστική σαρκώδη σάρκα βρίσκονται οι μικροί καρποί που συχνά θεωρούμε σπόρους.

Οι ελληνικές ποικιλίες σύκων

Στην Ελλάδα καλλιεργούνται αρκετές ποικιλίες σύκων.

Ανάμεσα στις γνωστότερες είναι η Βασιλική μαύρη, η Βασιλική λευκή, η Καλαμών ή Τσαπελοσυκιά και η Κύμης Ευβοίας.

Οι ποικιλίες διαφέρουν ως προς το χρώμα, τη γεύση, την περίοδο ωρίμανσης και την καρποφορία.

Ορισμένες είναι μονόφορες και δίνουν παραγωγή μία φορά τον χρόνο, ενώ άλλες είναι δίφορες και μπορούν να σχηματίσουν σύκα δύο φορές.

Ιδιαίτερη θέση έχουν τα σύκα της Εύβοιας, της Κύμης και του Ταξιάρχη, τα οποία αναφέρονται στο αρχικό υλικό ως προϊόντα με Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης.

Πότε είναι έτοιμα για συγκομιδή;

Η σωστή ωρίμανση είναι σημαντική τόσο για τη γεύση όσο και για την ποιότητα του σύκου.

Ένα ώριμο σύκο αποκτά το χαρακτηριστικό χρώμα της ποικιλίας του και αρχίζει να μαλακώνει.

Υπάρχει όμως και ένα απλό σημάδι που μπορεί να μας βοηθήσει.

Όταν κόβουμε το σύκο από το δέντρο, δεν θα πρέπει να εμφανίζεται το χαρακτηριστικό λευκό «γάλα» από τον ποδίσκο. Η παρουσία του μπορεί να δείχνει ότι ο καρπός δεν έχει ωριμάσει αρκετά.

Έτσι, πριν από τη συγκομιδή αξίζει να παρατηρούμε τόσο την εμφάνιση όσο και την υφή του καρπού.

Σύκα και διατροφή

Τα φρέσκα σύκα περιέχουν φυσικά σάκχαρα, φυτικές ίνες, βιταμίνες και μέταλλα.

Στο αρχικό υλικό αναφέρονται, μεταξύ άλλων, βιταμίνες Α, C και Κ, βιταμίνες του συμπλέγματος Β, καθώς και ασβέστιο, φώσφορος, σίδηρος, κάλιο, μαγνήσιο και χαλκός.

Οι φυτικές ίνες είναι ένα από τα σημαντικά χαρακτηριστικά τους.

Για αυτόν τον λόγο τα σύκα μπορούν να αποτελέσουν μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής, όταν καταναλώνονται σε λογικές ποσότητες.

Φρέσκα ή αποξηραμένα σύκα;

Και οι δύο μορφές έχουν τη δική τους θέση στη διατροφή.

Τα φρέσκα σύκα έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε νερό και αποτελούν μια δροσερή επιλογή για τους καλοκαιρινούς μήνες.

Τα αποξηραμένα σύκα, αντίθετα, έχουν μεγαλύτερη συγκέντρωση σακχάρων και θερμίδων, επειδή έχει απομακρυνθεί μεγάλο μέρος του νερού.

Γι’ αυτό χρειάζεται περισσότερη προσοχή στην ποσότητα.

Το αποξηραμένο σύκο είναι ιδιαίτερα πρακτικό ως σνακ, αλλά δεν σημαίνει ότι μπορούμε να καταναλώνουμε απεριόριστες ποσότητες.

Τα σύκα στην καθημερινή διατροφή

Δεν χρειάζεται ιδιαίτερη προετοιμασία για να απολαύσουμε τα σύκα.

Μπορούν να καταναλωθούν μόνα τους ή να συνδυαστούν με άλλα τρόφιμα.

Ταιριάζουν ιδιαίτερα:

• σε πράσινες σαλάτες,
• με ξηρούς καρπούς,
• με τυριά,
• σε γιαούρτι,
• σε πρωινό,
• σε καλοκαιρινά πιάτα,
• αλλά και σε διάφορες σπιτικές συνταγές.

Η γλυκιά τους γεύση μπορεί να προσθέσει ένταση σε μια απλή σαλάτα, χωρίς να χρειάζεται μεγάλη ποσότητα.

Σύκα και αντιοξειδωτικές ενώσεις

Τα σύκα περιέχουν φυτικές ίνες, φαινολικές ενώσεις και καροτενοειδή, συστατικά που έχουν μελετηθεί για την αντιοξειδωτική τους δράση.

Το ενδιαφέρον είναι ότι τα αποξηραμένα σύκα, παρότι έχουν περισσότερα σάκχαρα, έχουν αναφερθεί σε έρευνες ως τρόφιμα με υψηλότερη αντιοξειδωτική ικανότητα σε σχέση με τα φρέσκα.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι τα αποξηραμένα είναι απαραίτητα καλύτερη επιλογή.

Η διατροφική αξία ενός τροφίμου πρέπει πάντα να εξετάζεται συνολικά και σε σχέση με την ποσότητα που καταναλώνουμε.

Φυτικές ίνες και πεπτική λειτουργία

Ένα από τα χαρακτηριστικά για τα οποία είναι γνωστά τα σύκα είναι η περιεκτικότητά τους σε φυτικές ίνες.

Το αρχικό υλικό αναφέρει μελέτες που έχουν εξετάσει τη συμβολή τους στη δυσκοιλιότητα και στη λειτουργία του πεπτικού συστήματος.

Οι φυτικές ίνες αποτελούν σημαντικό μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής.

Ωστόσο, η μεγάλη κατανάλωση σύκων, ιδιαίτερα αποξηραμένων, μπορεί να προκαλέσει φούσκωμα ή ενόχληση στο πεπτικό σύστημα σε ορισμένους ανθρώπους.

Γι’ αυτό η ποσότητα έχει σημασία.

Το κάλιο και η διατροφική τους αξία

Τα σύκα περιέχουν κάλιο, ένα σημαντικό ανόργανο στοιχείο της διατροφής.

Το κάλιο συμμετέχει σε πολλές λειτουργίες του οργανισμού και αποτελεί μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής που στηρίζει τη φυσιολογική λειτουργία του σώματος.

Παράλληλα, τα σύκα περιέχουν και άλλα μέταλλα, όπως μαγνήσιο, ασβέστιο και χαλκό.

Μπορούμε να φυτέψουμε μια συκιά στον κήπο;

Η συκιά μπορεί να καλλιεργηθεί και σε έναν οικιακό κήπο.

Η καλλιέργειά της δεν θεωρείται ιδιαίτερα δύσκολη, όμως χρειάζεται χώρο.

Το δέντρο μπορεί να αναπτυχθεί σημαντικά και οι ρίζες του είναι ισχυρές. Για αυτό, η επιλογή της θέσης φύτευσης είναι ιδιαίτερα σημαντική.

Καλό είναι να μην τοποθετείται κοντά σε σπίτια ή τοιχία.

Το πότισμα είναι επίσης σημαντικό, ιδιαίτερα όταν το δέντρο είναι νεαρό και κατά τους θερμούς μήνες.

Ένα μικρό μυστικό της φύσης

Η αναπαραγωγή ορισμένων σύκων συνδέεται με ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον φυσικό φαινόμενο.

Το αρχικό υλικό αναφέρεται στον ψήνα (Blastophaga psenes), ένα μικρό υμενόπτερο που συμμετέχει στη διαδικασία γονιμοποίησης συγκεκριμένων συκιών.

Πρόκειται για ένα εντυπωσιακό παράδειγμα της σχέσης ανάμεσα στα φυτά και τα έντομα και δείχνει πόσο σύνθετοι είναι οι μηχανισμοί της φύσης.

Τι πρέπει να προσέχουμε;

Όπως συμβαίνει με κάθε τρόφιμο, έτσι και στα σύκα χρειάζεται μέτρο.

Η υπερβολική κατανάλωση, ιδιαίτερα των αποξηραμένων σύκων, μπορεί να προκαλέσει πεπτικές ενοχλήσεις λόγω της υψηλής περιεκτικότητας σε φυτικές ίνες.

Επίσης, ορισμένοι άνθρωποι μπορεί να παρουσιάζουν αλλεργική αντίδραση.

Το αρχικό υλικό επισημαίνει ακόμη την παρουσία βιταμίνης Κ και την ανάγκη προσοχής από άτομα που λαμβάνουν αντιπηκτική αγωγή. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η διατροφή πρέπει να συζητείται με τον θεράποντα γιατρό.

Προσοχή όταν μαζεύετε σύκα

Υπάρχει ένας ακόμη λόγος για τον οποίο χρειάζεται προσοχή κατά τη συγκομιδή.

Το λευκό υγρό που εκκρίνεται από τη συκιά μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό στο δέρμα.

Επομένως, αν πρόκειται να μαζέψετε σύκα μόνοι σας, είναι προτιμότερο να χρησιμοποιείτε γάντια και να αποφεύγετε την άμεση επαφή με το υγρό της συκιάς.

Τα σύκα είναι πολύ περισσότερα από ένα γλυκό καλοκαιρινό φρούτο.

Είναι κομμάτι της ελληνικής φύσης, της παράδοσης και της μεσογειακής διατροφής.

Από το δέντρο μέχρι το πιάτο, κρύβουν μια ιστορία που συνδέει τη φύση με την ανθρώπινη διατροφή.

Φρέσκα ή αποξηραμένα, μπορούν να απολαυσθούν με πολλούς τρόπους. Το σημαντικό είναι να επιλέγουμε ώριμους καρπούς, να τα καταναλώνουμε με μέτρο και να γνωρίζουμε τις ιδιότητές τους.

Γιατί τελικά, ο πραγματικός θησαυρός του καλοκαιριού μπορεί να βρίσκεται πολύ πιο κοντά μας απ’ όσο νομίζουμε.

Και πολλές φορές έχει το σχήμα ενός μικρού, γλυκού σύκου.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ 

Τα ελληνικά φρούτα του καλοκαιριού                                                                                                                          https://morfeszois.com/ellinika-frouta-kalokairiou-ofeli/

Αραίωμα καρπών: Το μυστικό για μεγάλα και νόστιμα φρούτα                                                                  https://morfeszois.com/araioma-karpon-dentra-megalytera-geystika-frouta/

Αν αυτό το άρθρο σε γοήτευσε, συνέχισε να ανακαλύπτεις την ομορφιά της φύσης μέσα από τις υπόλοιπες σελίδες της κατηγορίας   https://morfeszois.com/katigories/fysh/

Θέλεις περισσότερα άρθρα; Ακολούθησέ μας στο https://www.facebook.com/profile.php?id=61574820057874 και το https://www.instagram.com/morfeszois/ για να μη χάνεις τίποτα!

Συντάκτρια  Δέσποινα Μπλάτζα – https://morfeszois.com/