Η Ημέρα των Ερωτευμένων, γνωστή παγκοσμίως ως Ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου, συνδέεται με μια μακρά ιστορία που ξεκινά από τις παγανιστικές γιορτές της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και φτάνει μέχρι τη σύγχρονη Ελλάδα. Ο εορτασμός της μνήμης του Αγίου Βαλεντίνου συνδυάζει χριστιανικές παραδόσεις, ιστορικά γεγονότα και πολιτιστικές επιρροές που διαμόρφωσαν τον σημερινό χαρακτήρα της γιορτής.

Από τα Λουπερκάλια στους Αγίους

Στη Ρώμη, μεταξύ 13 και 15 Φεβρουαρίου, γιόρταζαν τα Λουπερκάλια, προς τιμήν του θεού Φαύνου. Οι τελετές περιλάμβαναν θυσίες και αρχαίες πρακτικές γονιμότητας. Στην Αρχαία Αθήνα, τον μήνα Γαμηλιώνα, τελούνταν τα Θεογάμια, αφιερωμένα στον Δία και την Ήρα.

Ο εορτασμός καταργήθηκε από την Εκκλησία τον 5ο αιώνα μ.Χ., και στη θέση του, στις 14 Φεβρουαρίου, εορτάστηκε η μνήμη του Αγίου Βαλεντίνου, μάρτυρα του 3ου αιώνα, ο οποίος παντρεύοντας μυστικά ερωτευμένα ζευγάρια, έγινε ο προστάτης των ερωτευμένων και των αντιρρησιών συνείδησης.

Η εξέλιξη στη Μεσαιωνική Αγγλία

Τη σύγχρονη ερωτική διάσταση της ημέρας τη συναντάμε στον ύστερο Μεσαίωνα. Το 1382, ο Τζέφρι Τσόσερ στο ποίημά του Το Κοινοβούλιο των Πτηνών αναφέρει:

“…for this was Saint Valentine’s Day, when every bird cometh there to choose his mate…”

Στα τέλη του 17ου αιώνα, ο εορτασμός εμφανίζεται και στην Αγγλία, με αναφορές ακόμη και στον Σαίξπηρ. Μέχρι τον 19ο αιώνα, η ανταλλαγή valentines και στη συνέχεια καρτών και δώρων επεκτάθηκε στην Αμερική, με τη βιομηχανοποίηση να ενισχύει την εμπορική διάσταση.

Η εμπορευματοποίηση της γιορτής

Σήμερα, η γιορτή συνοδεύεται από λουλούδια, σοκολατάκια, ηλεκτρονικές κάρτες και κοσμήματα. Μόνο στις ΗΠΑ, ο τζίρος του Αγίου Βαλεντίνου ξεπέρασε τα 15 δισεκατομμύρια δολάρια το 2010, αποδεικνύοντας τον παγκόσμιο εμπορικό αντίκτυπο της γιορτής.

Ωστόσο, η γιορτή προκαλεί αντιδράσεις σε διάφορες χώρες, όπως η Ινδία, το Πακιστάν και το Ιράν, όπου θεωρείται προϊόν παγκοσμιοποίησης και δυτικής πολιτιστικής επιβολής.

Η ελληνική εκδοχή

Στην Ελλάδα, ο Άγιος Βαλεντίνος δεν αναγνωρίζεται από το Ορθόδοξο εορτολόγιο. Στη δεκαετία του ‘70, η γιορτή καθιερώθηκε με πρωτοβουλία των ανθοπωλών.

• Το 1994 προτάθηκε η καθιέρωση του Αγίου Υακίνθου (3 Ιουλίου) ως ημέρα των ερωτευμένων.

• Το 2000, ο Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος πρότεινε τις 13 Φεβρουαρίου, ημέρα των Αποστόλων Ακύλα και Πρίσκιλλας, ως ελληνική εναλλακτική για τους ερωτευμένους.

Υπάρχει ακόμη και πρόταση από αρχαιολάτρες να τιμούνται οι ελληνικοί ήρωες Οδυσσέας και Πηνελόπη ως προστάτες του έρωτα.

Η Ημέρα των Ερωτευμένων συνδυάζει ιστορικές, θρησκευτικές και πολιτιστικές επιρροές που πέρασαν από τη Ρώμη, τη Μεσαιωνική Αγγλία και φτάνουν μέχρι τη σύγχρονη Ελλάδα. Παρά τις εμπορευματικές πιέσεις και τις διαφορετικές αντιδράσεις στον κόσμο, παραμένει μια ημέρα αφιερωμένη στον έρωτα, τη μνήμη και την ποίηση.

Αν αυτό το άρθρο σου κίνησε το ενδιαφέρον, συνέχισε να εξερευνάς τον κόσμο του πολιτισμού μέσα από τις υπόλοιπες σελίδες της κατηγορίας  https://morfeszois.com/katigories/politismos/

Θέλεις περισσότερα άρθρα;  Ακολούθησέ μας στο https://www.facebook.com/profile.php?id=61574820057874  και το https://www.instagram.com/morfeszois/  για να μη χάνεις τίποτα!

Συντάκτρια  Δέσποινα Μπλάτζα –https://morfeszois.com/