Ένα μήλο, ένα ροδάκινο, λίγες μπουκιές από πεπόνι ή ένα ακτινίδιο μπορεί να προκαλέσουν κάτι απρόσμενο: φαγούρα στα χείλη, κάψιμο στη γλώσσα ή ένα ελαφρύ πρήξιμο μέσα στο στόμα.

Αν σου έχει συμβεί, ίσως δεν φταίει το ίδιο το φρούτο. Σε αρκετές περιπτώσεις, η αντίδραση συνδέεται με μια αλλεργία που ήδη γνωρίζεις, αλλά δεν θα περίμενες ότι σχετίζεται με το φαγητό: την αλλεργία στη γύρη.

Το φαινόμενο ονομάζεται σύνδρομο στοματικής αλλεργίας ή, πιο συγκεκριμένα, σύνδρομο αλλεργίας γύρεων-τροφών (PFAS). Πρόκειται για αντίδραση του ανοσοποιητικού που προκαλείται από διασταυρούμενη αντίδραση ανάμεσα σε πρωτεΐνες της γύρης και παρόμοιες πρωτεΐνες ορισμένων φυτικών τροφών.

Τι σχέση έχει η γύρη με ένα φρούτο;

Το ανοσοποιητικό σύστημα ενός ανθρώπου που είναι ευαισθητοποιημένος σε συγκεκριμένη γύρη αναγνωρίζει ορισμένες πρωτεΐνες της ως αλλεργιογόνες.

Το πρόβλημα είναι ότι παρόμοιες πρωτεΐνες υπάρχουν και σε αρκετά φρούτα, λαχανικά, ξηρούς καρπούς και άλλες φυτικές τροφές.

Έτσι, όταν καταναλωθεί ένα συγκεκριμένο τρόφιμο, το ανοσοποιητικό μπορεί να «μπερδέψει» τις πρωτεΐνες του τροφίμου με εκείνες της γύρης και να προκαλέσει αλλεργική αντίδραση.

Αυτός είναι ο λόγος που κάποιος μπορεί να μην έχει πρόβλημα με ένα φρούτο σε μια περίοδο της ζωής του και αργότερα να αισθανθεί ξαφνικά φαγούρα ή κάψιμο στο στόμα.

Ποια συμπτώματα προκαλεί;

Το σύνδρομο στοματικής αλλεργίας εμφανίζεται συνήθως πολύ γρήγορα μετά την κατανάλωση της τροφής.

Τα πιο χαρακτηριστικά συμπτώματα είναι:

• φαγούρα στα χείλη

• κάψιμο ή μυρμήγκιασμα στη γλώσσα

• φαγούρα στον ουρανίσκο

• ερεθισμός ή πρήξιμο στο στόμα

• ελαφρύ πρήξιμο στα χείλη ή στον λαιμό.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα συμπτώματα παραμένουν στην περιοχή του στόματος και υποχωρούν σχετικά γρήγορα. Ωστόσο, το PFAS δεν πρέπει να θεωρείται πάντοτε μια εντελώς ακίνδυνη κατάσταση, καθώς σπανιότερα μπορούν να εμφανιστούν πιο γενικευμένες αντιδράσεις.

Γιατί συμβαίνει κυρίως με ωμά φρούτα;

Ένα χαρακτηριστικό του συνδρόμου είναι ότι η αντίδραση εμφανίζεται συχνότερα όταν το τρόφιμο καταναλώνεται ωμό.

Ο λόγος είναι ότι ορισμένες από τις πρωτεΐνες που εμπλέκονται στην αλλεργική αντίδραση είναι ευαίσθητες στη θερμότητα. Το μαγείρεμα μπορεί να αλλάξει τη δομή τους και, επομένως, να μειώσει ή να εξαλείψει την αντίδραση σε ορισμένα τρόφιμα. Αυτό όμως δεν ισχύει για όλες τις αλλεργιογόνες πρωτεΐνες ούτε για όλους τους ανθρώπους.

Γι’ αυτό κάποιος μπορεί να αισθάνεται φαγούρα όταν τρώει ένα ωμό μήλο, αλλά να μην παρουσιάζει την ίδια αντίδραση όταν καταναλώνει το μήλο μαγειρεμένο.

Ποια φρούτα μπορεί να προκαλέσουν αντίδραση;

Το τρόφιμο που προκαλεί συμπτώματα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το είδος της γύρης στην οποία είναι ευαισθητοποιημένο το άτομο.

Για παράδειγμα, η αλλεργία στη γύρη της σημύδας έχει συσχετιστεί με αντιδράσεις σε:

• μήλο

• αχλάδι

• ροδάκινο

• κεράσι

• δαμάσκηνο

• βερίκοκο

• καρότο

• φουντούκι.

Η αλλεργία σε αγρωστώδη μπορεί να συνδέεται με αντιδράσεις σε ορισμένα φρούτα και λαχανικά, ενώ η ευαισθησία στην αμβροσία έχει συσχετιστεί με τρόφιμα όπως πεπόνι και μπανάνα.

Οι συνδυασμοί όμως δεν είναι απόλυτοι. Η διασταυρούμενη αντίδραση επηρεάζεται από το είδος της γύρης, την περιοχή, την εποχή και το προσωπικό αλλεργικό προφίλ.

Γιατί μπορεί να γίνεται εντονότερο την εποχή της γύρης;

Αν παρατηρείς ότι τα συμπτώματα εμφανίζονται κυρίως την άνοιξη ή σε περιόδους έντονης ανθοφορίας, δεν είναι απαραίτητα σύμπτωση.

Η ποσότητα της γύρης στον αέρα και η εποχική έκθεση μπορεί να επηρεάζουν την αλλεργική ευαισθησία. Παράλληλα, οι αντιδράσεις στο PFAS διαφέρουν σημαντικά από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Μελέτες σε άτομα με εποχική αλλεργική ρινίτιδα έχουν δείξει ότι το σύνδρομο είναι ιδιαίτερα συχνό σε αυτή την ομάδα, ενώ τα ποσοστά διαφέρουν σημαντικά ανάλογα με τον πληθυσμό και τη γεωγραφική περιοχή.

Είναι επικίνδυνο το πρήξιμο στο στόμα;

Στις περισσότερες περιπτώσεις, το σύνδρομο προκαλεί ήπια και τοπικά συμπτώματα.

Υπάρχουν όμως και πιο σοβαρές αντιδράσεις, αν και είναι πολύ λιγότερο συχνές. Έχουν καταγραφεί συστηματικά συμπτώματα και, σπάνια, αναφυλαξία.

Χρειάζεται άμεση ιατρική βοήθεια εάν μετά την κατανάλωση μιας τροφής εμφανιστούν:

• δυσκολία στην αναπνοή

• έντονο πρήξιμο στη γλώσσα ή στον λαιμό

• δυσκολία στην κατάποση

• έντονη ζάλη ή τάση λιποθυμίας

• γενικευμένο εξάνθημα ή κνίδωση

• γρήγορη επιδείνωση των συμπτωμάτων.

Σε τέτοιες περιπτώσεις δεν πρέπει να θεωρηθεί αυτόματα ότι πρόκειται απλώς για σύνδρομο στοματικής αλλεργίας.

Πότε χρειάζεται αλλεργιολόγος;

Η αξιολόγηση από αλλεργιολόγο είναι σημαντική όταν η αντίδραση επαναλαμβάνεται ή γίνεται εντονότερη.

Ιδιαίτερα χρήσιμη είναι η διερεύνηση όταν:

• τα συμπτώματα εμφανίζονται και με μαγειρεμένες τροφές

• προκαλούνται από ξηρούς καρπούς ή άλλες τροφές που μπορεί να προκαλέσουν σοβαρότερες αλλεργικές αντιδράσεις

• υπάρχουν συμπτώματα πέρα από το στόμα

• η αντίδραση γίνεται πιο έντονη με την πάροδο του χρόνου

• υπάρχει γνωστή τροφική αλλεργία ή σοβαρή αλλεργική νόσος.

Ο γιατρός μπορεί να αξιολογήσει εάν πρόκειται πράγματι για PFAS ή για κλασική τροφική αλλεργία, καθώς οι δύο καταστάσεις δεν είναι ταυτόσημες.

Τι μπορείς να κάνεις για να μειώσεις τις ενοχλήσεις;

Αν ένα συγκεκριμένο ωμό φρούτο προκαλεί επανειλημμένα συμπτώματα, μην προσπαθείς να «δοκιμάσεις ξανά» μόνος σου για να δεις αν η αντίδραση θα είναι πιο έντονη.

Ανάλογα με την περίπτωση, ο αλλεργιολόγος μπορεί να συστήσει:

Αποφυγή του συγκεκριμένου τροφίμου:
Είναι η πιο απλή λύση όταν ένα τρόφιμο προκαλεί σταθερά συμπτώματα.

Μαγείρεμα:
Σε ορισμένες περιπτώσεις η θερμική επεξεργασία μειώνει την αλλεργιογονικότητα των πρωτεϊνών. Δεν αποτελεί όμως εγγυημένη λύση για κάθε αλλεργία.

Ξεφλούδισμα:
Μερικοί άνθρωποι παρουσιάζουν λιγότερα συμπτώματα όταν αφαιρούν τη φλούδα συγκεκριμένων φρούτων, αλλά και αυτό εξαρτάται από το αλλεργιογόνο.

Αντιμετώπιση της αλλεργίας στη γύρη:
Η σωστή αντιμετώπιση της υποκείμενης αλλεργίας μπορεί να αποτελέσει μέρος της συνολικής διαχείρισης.

Το σημαντικό που πρέπει να θυμάσαι

Η φαγούρα στα χείλη μετά από ένα μήλο, ένα ροδάκινο ή άλλο ωμό φρούτο δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχεις αλλεργία στο συγκεκριμένο φρούτο.

Μπορεί να είναι το αποτέλεσμα μιας διασταυρούμενης αντίδρασης ανάμεσα στη γύρη και σε πρωτεΐνες του τροφίμου. Αυτό είναι γνωστό ως σύνδρομο αλλεργίας γύρεων-τροφών ή σύνδρομο στοματικής αλλεργίας.

Επειδή όμως οι αλλεργικές αντιδράσεις δεν είναι ίδιες για όλους, ειδικά όταν υπάρχει πρήξιμο ή συμπτώματα πέρα από το στόμα, η σωστή διάγνωση από αλλεργιολόγο είναι ο ασφαλέστερος τρόπος για να γνωρίζεις τι ακριβώς συμβαίνει.

Αν αυτό το άρθρο σου πρόσφερε κάτι πολύτιμο, συνέχισε να φροντίζεις το σώμα και το μυαλό σου μέσα από τις υπόλοιπες σελίδες της κατηγορίας  https://morfeszois.com/katigories/ygeia/

Θέλεις περισσότερα άρθρα;  Ακολούθησέ μας στο https://www.facebook.com/profile.php?id=61574820057874  και το https://www.instagram.com/morfeszois/  για να μη χάνεις τίποτα!

Συντάκτρια  Δέσποινα Μπλάτζα –https://morfeszois.com/