Όταν η τέχνη μιλά για τη μητέρα

Η αγκαλιά της μητέρας είναι ίσως η πρώτη αίσθηση ασφάλειας που γνωρίζει ένας άνθρωπος. Είναι εκείνο το σημείο όπου το παιδί ακουμπά το κεφάλι του και νιώθει ότι ο κόσμος σταματά για λίγο.
«Εδώ, σε αυτό το σημείο μυρίζει μανούλα», λέει η γιαγιά και ακουμπά απαλά το σημείο του λαιμού κοντά στο στέρνο. Εκεί όπου φυσικά «κουμπώνει» το κεφάλι ενός μικρού παιδιού όταν βυθίζεται στην αγκαλιά της μητέρας του. Με τα χρόνια, το παιδί μεγαλώνει. Το κεφάλι γίνεται ώμος, αλλά η αγκαλιά παραμένει η ίδια.
Η μητρική παρουσία αλλάζει μορφές, όμως δεν χάνεται ποτέ. Όπως έγραψε ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης στο ποίημα «Προς τη μητέρα μου»:
«Στην αγκαλιά σου τη γλυκειά, μανούλα μου, ν’ αράξω…».
Και ο Οδυσσέας Ελύτης υπενθυμίζει τη δύναμη αυτής της σχέσης:
«Κι ένα τέταρτο μητέρας αρκεί για δέκα ζωές».
Η μητέρα στην τέχνη και στον πολιτισμό
Η μορφή της μητέρας αποτελεί ένα από τα πιο ισχυρά σύμβολα στην τέχνη. Από τη λογοτεχνία μέχρι τη ζωγραφική, η μητρική αγάπη έχει εμπνεύσει καλλιτέχνες σε όλο τον κόσμο.
Η Γιορτή της Μητέρας, που τιμάται κάθε χρόνο τη δεύτερη Κυριακή του Μαΐου, είναι μια αφορμή για να θυμηθούμε αυτή τη σχέση. Στην πραγματικότητα όμως, η σημασία της μητέρας ξεπερνά κάθε ημερολόγιο.
Ο Γεώργιος Βιζυηνός περιγράφει με συγκίνηση τη μητέρα ως εκείνη «που όλη νύχτα και όλη μέρα για το καλό μου προσπαθεί». Η λογοτεχνία, όπως και η ζωή, αναγνωρίζει στη μητέρα την πιο σταθερή παρουσία.
Ένα εμβληματικό έργο: Οι τρεις ηλικίες της γυναίκας
Ένα από τα πιο συγκινητικά έργα που απεικονίζουν τη μητρότητα είναι ο πίνακας Οι τρεις ηλικίες της γυναίκας του Γκούσταφ Κλιμτ (1905).
Στο έργο αυτό βλέπουμε μια μητέρα να κρατά το παιδί της σε μια στιγμή απόλυτης γαλήνης. Το βρέφος κοιμάται πάνω στο σώμα της, ενώ το κεφάλι του ακουμπά στην καρδιά της.
Η μητέρα, ακόμη και μέσα στον ύπνο της, αγκαλιάζει προστατευτικά το παιδί. Το κεφάλι της ακουμπά απαλά στο δικό του. Η κίνηση αυτή συμβολίζει την έγνοια, τη φροντίδα και την αίσθηση προστασίας που χαρακτηρίζει τη μητρική σχέση.
Τα άνθη στα μαλλιά της γυναίκας συμβολίζουν τη νεότητα αλλά και την εσωτερική άνθιση που φέρνει η μητρότητα. Είναι η στιγμή που η ζωή δημιουργεί ζωή.
Η μητρική αγάπη ως ανώτερη μορφή αγάπης
Ο Έριχ Φρομ στο βιβλίο Η τέχνη της αγάπης εξηγεί ότι η σχέση μητέρας και παιδιού είναι από τη φύση της άνιση.
Το παιδί χρειάζεται τα πάντα. Η μητέρα προσφέρει τα πάντα.
Αυτός ο αλτρουιστικός χαρακτήρας κάνει τη μητρική αγάπη ένα από τα πιο ιερά ανθρώπινα συναισθήματα. Το πραγματικό μεγαλείο της, όμως, φαίνεται όταν το παιδί μεγαλώνει. Όταν η αγάπη συνεχίζει χωρίς να βασίζεται πλέον στην ανάγκη, αλλά στη βαθιά σύνδεση.
Η αγκαλιά που δεν χάνεται
Ο χρόνος αλλάζει τους ανθρώπους. Το παιδί γίνεται ενήλικας. Ο ενήλικας μεγαλώνει. Οι εποχές περνούν.
Κι όμως, η λέξη «μαμά» δεν χάνει ποτέ τη δύναμή της.
Η αγκαλιά της μητέρας παραμένει ένα σημείο αναφοράς μέσα στον χρόνο. Μια άγκυρα στα κύματα της ζωής. Όπως θα έλεγε και πάλι ο Οδυσσέας Ελύτης, ο χρόνος είναι «γλύπτης των ανθρώπων».
Αλλά υπάρχουν στιγμές που δεν σβήνονται.
Η μυρωδιά της μητέρας.
Η ζεστασιά της αγκαλιάς.
Η λέξη «μαμά».
Και αυτές οι μνήμες δεν χάνονται ποτέ.
Αν αυτό το άρθρο σου κίνησε το ενδιαφέρον, συνέχισε να εξερευνάς τον κόσμο του πολιτισμού μέσα από τις υπόλοιπες σελίδες της κατηγορίας https://morfeszois.com/katigories/politismos/
Θέλεις περισσότερα άρθρα; Ακολούθησέ μας στο https://www.facebook.com/profile.php?id=61574820057874 και το https://www.instagram.com/morfeszois/ για να μη χάνεις τίποτα!
Συντάκτρια Δέσποινα Μπλάτζα –https://morfeszois.com/



